Vatan ve Hürriyet Partisi
Vatan ve Hürriyet Partisi

POPÜLER HABERLER

  • Basın Açıklaması

    Vatan ve Hürriyet Partisi ile  Polis emeklileri Hak arama portalları ve polis ...

VİDEO

TÜMÜ
  • Kuruluş Felsefemiz
Kuruluş Felsefemiz
Parti Tüzüğü
Parti Tüzüğü

VATAN VE HÜRRİYET PARTİSİ TÜZÜĞÜ
BİRİNCİ BÖLÜM
PARTİNİN KİMLİĞİ VE AMAÇLARI
PARTİNİN ADI VE SİMGESİ
KURULUŞ
Madde 1 Vatan ve Hürriyet Partisi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Siyasi Partiler Kanunu, Seçim Kanunları ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde kurulmuş ve faaliyette bulunan siyasi bir kuruluştur. 
Partinin Genel Merkezi Atatürk Mahallesi Onur Sokak No:8/2 Sincan/Ankara’dadır.
Partinin özel işareti kırmızı beyaz renkli açık bir kitap içerisinde sol tarafta bulunan sayfada hilal ve yıldız, sağ tarafta bulunan sayfada kırmızı renkli meşaledir.
 
Partinin kısa adı HÜR VATAN ‘dır.
PARTİNİN AMAÇ VE İLKELERİ
Madde 2 Partinin amacı ve ilkeleri;
Vatan ve Hürriyet Partisi; Devletimize, milletimize, vatanımıza, bayrağımıza, milli değerlerimize  ve cumhuriyet ilkelerimize sadakatle bağlı; din, dil, ırk, cinsiyet, siyasi görüş ve etnik ayrıma karşı, tamamıyla insan odaklı, insanı insan olarak kabul eden anlayışıyla, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin üniter yapısını, ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünü ilelebet koruyacağına; Cumhuriyetimizin kurucusu, Kurtuluş Savaşı'mızın kahraman başkomutanı, Büyük Önderimiz Atatürk’ün ilkelerini esas almayı; Türkiye Cumhuriyeti'ni dünya devletleri arasında tam bağımsız, ulusal egemenlik haklarını sonuna kadar, uluslararası mecrada kullanan, bölgesinde ve yakın bölgesinde hatta dünya üzerinde meydana gelen ve gelebilecek her eylemde söz sahibi kılacak, büyük bir bölgesel güç ve ileri daima ileri diyerek lider ülke yapmayı; dünyada barışa büyük katkıda bulunmayı gaye edinir.
Vatan ve Hürriyet Partisi, üstünlerin hukuku yerine hukukun üstünlüğünü ilke edinerek, kuvvetler ayrımının, devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip, belli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir işbölümü ve işbirliği olduğu ve üstünlüğün ancak anayasa ve kanunlarda bulunduğunu ve bu doğrultuda, tam bağımsız ve tarafsız yargı ile hukukun ön planda olduğu, bütün bireylerin kanun önünde eşit olacağı ve eşit davranıldığı, başta yaşam hakkı olmak üzere, temel hak ve hürriyetlerin, ifade hürriyetini, basın hürriyetini, din ve vicdan hürriyetini, düşünce kanaat ve ifade hürriyetini, haberleşme hürriyetini, yerleşme ve seyahat hürriyetini, toplantı hak ve hürriyeti ile tüm hürriyetleri teminat altına alır.
Vatan ve Hürriyet Partisi; Cumhuriyetimizin ve geleceğimizin teminatı olan devletimizin kurucu iradesine bağlı olarak, anayasanın ilk altı maddesinde yer alan temel niteliklerin varlığını devletimizin bekasının, milletimizin egemenliğinin teminatı olarak kabul eder, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmayı gaye edinir.
Vatan ve Hürriyet Partisi; Egemenliğin kayıtsız şartsız Türk milletine ait olduğu, kuvvetler ayrılığının tesis edildiği, halktan kopuk olmayan, halkla iç içe bütünleşik bir siyaseti kabulle, üstünlerin hukukunun yerine hukukun üstünlüğü ilkesinin benimsendiği bir devlet yapılanmasını ihtiyaç kabul eder. Bunun için çok partili demokratik parlamenter sistemin geliştirilerek uygulanmasını gaye edinir.
Vatan ve Hürriyet Partisi; Milletimizce genel kabul görmüş ortak milli ve manevi değerlerimizi, gelecek nesillere doğru bir şekilde aktarılması için kültürel öğelerimize sahip çıkmayı, ileri hep ileri diyerek gelişmiş ülkelerinde ortak ittifakla kabul ettiği evrensel değerlere kültürel katkı sağlamaya; ülkemizin teknoloji ve sosyo-kültürel anlamda gelişimi için gerekli olan bilim, sanat, estetik gibi medeni değerleri geliştirerek en üst düzeye çıkarmak için insan yetiştirme düzenimizin temelinde ahlak ve milli benlik duygusuyla nitelik ve nicelik olarak en ileri ülkelerinde seviyelerinin üzerine çıkarmaya; siyasetin ise ahlak zemininde yapılmasına; halkın siyaset için var olduğu algısı yerine, siyasetin tüm erkleri ile halkımızın hizmeti için var olduğu uygulamayı tüm partilere örnek olacak şekilde sunmayı ve savunmayı ilke edinerek devletin temeli olan adaletin hiçbir kabul ve ön koşul olmadan güçlendirilip adil ve eşit bir şekilde uygulanmasına; bu uygulayacağımız ilkelerle insanlarımızın refah seviyelerinin yükseltilerek daha huzurlu, mutlu ve özgür yaşamasını temin etmeyi gaye edinir.
Vatan ve Hürriyet Partisi; Aileyi toplumun temel taşı ve yapısı olarak kabul eder. Geleneklerimize, göreneklerimize, duygu ve düşüncelerimize bağlı saygın aile yapısını gelecek nesillere aktarmak en büyük görevimiz olacaktır. Sağlam aile yapısı, mutlu ve huzurlu toplumların vazgeçilmez unsuru, huzurlu bir gençlik ve mutlu yarınlar olacaktır. En kıymetli sosyal kurumların başında gelen aile yapısını bu günlerde desteklemek ve yarınlara taşımayı en önemli gaye edinir.
Vatan ve Hürriyet Partisi; Gençlerimizi yarınlarımızın teminatı, geleceğimizin yegane mimarları ve temsilcileri olarak görür, yarınlarına kaygısız bakan, geleceklerinden endişesi olmayacak şekilde adaletin ve eşitliğin ön planda olduğu, sosyal toplum içerisinde gençlerimizin tüm enerjilerini eğitim, öğretim ve sosyal hayatlarına yansıtmayı, gençlerimizin kolay ulaşılabilir spor tesislerinde, diledikleri branşlarda yapacakları sportif faaliyetler ile sağlıklı bireyler olarak, "Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur." ilkesi doğrultusunda, geleceğe özgüvenleri yüksek, sağlıklı, eğitimli ve kültürlü bireyler olarak  hayata hazırlamayı gaye edinir.
Vatan ve Hürriyet Partisi; İnsan hakları noktasında, dini inançlara saygılı, isteyen istediği dini hür bir şekilde istediği biçimde yaşar, kimse inancından dolayı ötekileştirilemez ve dışlanamaz, bu doğrultuda, başta adalet olmak üzere, eşitlikçi, özgür düşünce ve hür iradeyi egemen kılarak, kurumların tüm bölümlerinde ayırt etmeksizin liyakate, tam bağımsız ve tarafsız yargı, tüm denge ve denetim sistemlerinin etkin bir şekilde faaliyette olduğu, demokratik hukuk devletlerinin temel kavram ve ilkelerini benimseyerek, uluslararası İnsan Hakları Hukukunu ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesindeki hakların, bireysel hak ve hürriyetlerin gerçek manasıyla ve evrensel değerler düzeyinde uygulamayı gaye edinir.
Vatan ve Hürriyet Partisi; Türk devlet geleneğimizde, bu güne kadar Anadolu'nun Türk ve İslam tarihi ve kültüründe önemli yer edinmiş, Anadolu kültürünün mimarları sayılan ve önemli şahsiyetlerinin insanlara bakış ve felsefeleri gelecek yolumuzu aydınlatarak, din dil ırk ayrımı yapmayan birleştirici kültürleri ile, ifade, inanç, din ve teşebbüs hürriyetini vazgeçilmez ilkeler olarak kabul eder. Laikliği ise din ve vicdan hürriyetinin teminatı olarak görür ve uygular.
Vatan ve Hürriyet Partisi; Toplumumuzun temel sorunlarından olan, hayat pahalılığı, işsizlik, fırsat eşitliğinin olmadığı sınav sistemlerinin getirmiş olduğu çaresizliğin önüne geçmek için, üretim seferberliği ile milli geliri daha hızlı büyüterek toplumun tüm kesimlerinin refahını artırmayı, vergilendirmede eşit durumda bulunanların eşit muameleye tabi tutulmasını, ödeme gücü  ile orantılı bir düzenleme ile vergide adaletin sağlanmasıyla, milli gelirden adil ve eşit paylaşım ile yıllarca yoklukla mücadele eden halkımızın refaha kavuşmasını sağlayarak toplumsal huzuru ve mutluluğu artırmayı hedefler. Bütünüyle iktisadi değer ve kaynaklarımızı kişilere zümrelere faydalı olacak durumdan çıkartarak devletimizin ve milletimizin ortak faydalarına sunmayı ve gençlerimizin iş umudunu kıran mülakat sistemini kaldırarak fırsat eşitliğinin sağlandığı adil bir işe giriş sınavlarını uygulamayı gaye edinir.
Vatan ve Hürriyet Partisi; Eğitim sisteminde farklılıkları ortadan kaldırarak, ülkenin tüm şehir ve mahallelerinde aynı eğitim sisteminin ve kalitesinin uygulanmasını sağlayarak ezberci eğitim sisteminden öğretici ve araştırmacı eğitim sistemleri geliştirilerek tüm okullarda aynı düzeyde, eş değer teknoloji kullanılmasını sağlayıp  öğrencilerimize eğitimde fırsat eşitliği sunmayı, geleceğimizin yegane temsilcileri olan gençlerimizde milli şuur oluşturacak şekilde eğitim ve öğrenimle beraber, ahlaki yönden de gelişimlerini sağlamayı, her alanda hür ve bilgi toplumu oluşturularak, meslek liselerini bilimsel gerçekliklerle, çağın teknolojisini uygulayarak ve teknolojilere yeni buluşlar keşfedecek  şekilde eğitim ve öğretimlerini sağlamayı gaye edinir.
Vatan ve Hürriyet Partisi; Devletimizin tüm kurumlarında israfı, şatafat ve gösterişi önlemeyi, dünya ölçeğinin onlarca kat fazlalığında bulunan resmi araç sayısının makul düzeyde ve ihtiyaç oranında kullanılmasının sağlanmasını, kurumlar ile ilişiği kesilmiş tüm bürokratların araç, lojman vb. devlet imkanlarını kullanmalarının önüne geçecek düzenlemeler getirilmesini, kamu kurumlarında çalışan bürokratlarının sadece bir kurumdan maaş almaları, temsil adı altında veya her ne ad altında olursa olsun iki ve üzerindeki maaşlarının iptal edilmesine yönelik düzenleyici tedbirleri almayı, milletimizin kullanmadığı hiçbir hakkın vekillerinin de kullanamayacağı hükmünü amir kılmak üzere, iki yılda kazanılan vekil emekliliğini kaldırmayı, kamuda en az 25 yıl çalışma şartı veya sigortalı bulunma halinde emekliliklerinin uygulamaya konulması için yasal düzenlemelerin getirilmesini, siyasette yeni yüzlerin, yeni katılımların önünü açmak üzere, siyasetin bir meslek olarak değil halka hizmet amaçlı görülecek şekilde, milletvekilliğinin en fazla üç dönem olarak uygulanmasını, milletvekilliği ödeneklerinde ülkemizin gerçekleri göz önünde bulundurularak buna uygun olarak yeniden düzenlenmesini, ilke ve gaye edinir.
Vatan ve Hürriyet Partisi; Yeraltı ve yerüstü zenginliklerimizin tamamıyla milletimizin menfaati ve refah düzeyinin yükseltilmesi doğrultusunda kullanmayı, doğal kaynaklarımızın ve zenginliklerimizin değerlendirilmesinde anın teknolojisi kullanılarak doğaya ve çevreye zarar vermeden kullanılmasını,  ülkemizin ağaçlandırma seferberliği ile çölleşmesinin önüne geçerek, geleceğimize kıraç topraklar yerine yemyeşil ormanlarıyla doğal bir çevre bırakmayı, su sıkıntısı çeken ülkeler kategorisinde bulunan ülkemizi bu durumdan çıkartacak tedbir ve önlemleri alarak, su sıkıntısı çekmeyen ülkeler kategorisine geçmesini sağlamak için gerekli çalışmaları ve önlemleri almayı,  tarım için kullanılan ekilebilir arazilerin imara açılmasının önlenerek, iklim değişiklikleri ve toprağın ve suyun kirlenmesi ile azalan üretimin ve su sıkıntısının dünyada geleceğin en büyük  problemlerinden olacağı öngörüsü ile suya ve toprağımıza sahip çıkacak katı önlemleri almayı gaye edinir.
Vatan ve Hürriyet Partisi; Kamu ihale kanunu yüzlerce kez değişime uğramasına rağmen halen aynı şekilde sorunlu kaldığı, bu sorunların başında ihalelerin şeffaf ve kamuoyu önünde yapılmadığı, kamu ihale kanununun yeniden devletimiz ve milletimiz yararına olacak şekilde son kez değiştirilerek, devlet garantili ihalelere son verilerek, yapılacak tüm ihalelerin halkımızın gözü önünde şeffaf bir şekilde görebileceği ve katılım sağlayacağı bir sistem getirilerek, kamu ihale kapsamında halkımızın hafızalarındaki şüphelere son verilerek, ihale sisteminin değişimiyle birlikte, sürekli ekonomik gücün tüketime yönelik olarak kamu banka zararlarıyla finanse edilerek, betonsal büyüme yerine üretim, istihdam ve ihracat ağırlıklı büyüme için gerekli kanuni düzenlemeler yapılarak, üretim seferberliğini getirmeyi öncelikli gaye edinir.  
İKİNCİ BÖLÜM ÜYELİK
 GENEL HÜKÜMLER 
Madde 3 Vatan ve Hürriyet Partisi, millet egemenliğine kayıtsız şartsız inanan ve milli iradeyi egemen güç haline getirmeyi gaye edinen siyasi bir kuruluştur.
Vatan ve Hürriyet Partisi, bütün Türk vatandaşlarının başta yaşam hakkı olmak üzere tüm sosyal ve siyasi haklarını ve hukuklarını istisnasız bir şekilde gözetmeyi ve korumayı kendisine bir görev olarak kabul eder. 
Parti tüzüğü ve programı bütün üyeleri ve tüm kurulları tamamıyla kapsar. Tüm üyeler, partiye üye olmakla bu ilkeleri ve amaçları kabul etmiş sayılır. Hiçbir üye tüzük ve programda belirtilen amaç ve ilkelerin dışında açıklamada veya beyanda bulunamaz. Parti içerisindeki tüm görevlendirmeler başta liyakat, ehliyet ve uzmanlık alanlarına hassasiyet gösterilerek demokratik bir şekilde seçimle yapılır.
Bütün üyeler bu tüzükte belirtilen ilkeleri ve amaçlara göre çalışacağını kabul etmiş sayılır.
 PARTİYE ÜYE OLMA ŞARTLARI
Madde 4 Siyasi Partiler Kanunu ile diğer ilgili yasalarda, herhangi bir siyasi partiye üye olamayacakları açıkça belirtilmiş olan: Hakimler ve savcılar, Sayıştay dahil yüksek yargı organları mensupları, kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri, yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri, silahlı kuvvetler mensupları ile yükseköğretim öncesi öğrencileri siyasi partilere üye olamazlar. Kamu hizmetlerinden yasaklılar, basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,taksirli suçlar hariç beş yıl ağır hapis veya beş yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar, Türk Ceza Kanunu'nun ikinci kitabının birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etme suçundan mahkum olanlar, terör eyleminden mahkûm olanlar, siyasi partilere üye olamazlar ve üye kaydedilemezler. Kadına şiddet, cinsel istismar ve terör suçlarından affa veya zaman aşımına uğramış olsa dahi mahkûmiyet hükmü bulunanlar dışında;  on sekiz yaşını doldurmuş, medeni ve siyasi hakları kullanma ehliyetine sahip, başka bir siyasi parti üyesi olmayan, parti tüzüğü, programı, temel değer ve ilkelerini benimseyen, parti çalışmalarına katılmayı, üyelik aidatını ödemeyi esasına göre kabul eden her Türk vatandaşı partiye üye olabilir.  
ÜYELİĞE BAŞVURU, KABUL VE KAYIT
Madde 5 Vatan ve Hürriyet Partisine, üyelik şartlarını taşıyan ve üyelik talebinde bulanacak kişi, en az bir referans göstererek,  iki nüsha olarak doldurduğu “Üye Giriş Beyannamesini” ikamet ettiği ilçe başkanlığına ıslak imza ile imzalayarak başvurabilir. İlçesinde Parti Teşkilatı bulunmayan başvuru sahipleri, teşkilatı bulunan en yakın İlçe Parti Teşkilatına müracaat edebilir. Diğer Genel Merkez ve İl Teşkilatlarına yapılan müracaatlarda belgeler en kısa sürede, başvuranın ikametgahının bulunduğu İlçe Teşkilatına gönderilir.
Yurt dışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları da yine ikametgahlarının bulunduğu İlçe Teşkilat Yönetimlerine veya partinin internet sitesi üzerinden müracaat ederek üyeliklerini sağlayabilirler, internet sitesi üzerinden yapılan müracaatlarda belgelerini elektronik posta veya yurt içinde ikametgahlarında bulundukları sırada İlçe Yönetim Teşkilatına teslim edebilirler.
Giriş beyannamesini teslim alan ilçe yöneticisi, istenmesi halinde ilgiliye “Alındı Belgesi" verir. Parti İlçe Yönetimi müracaatı 15 gün içerisinde karara bağlamak zorundadır. Üyeliğe kabul edilmişse; üyelik kaydı, karar tarihi ve sırasına göre ‘üye kayıt defterine’ işlenir. Üyelik müracaatı kabul edilmeyenler bu karara 15 gün içerisinde İl Yönetimine itirazda bulunabilir. İl Yönetimi bu itirazı değerlendirerek 15 gün içerisinde karara bağlamak zorundadır. Bu karar parti içerisinde kesin bir karardır.
Dileyen kişiler partinin internet sitesi üzerinden de üyelik müracaatında bulunabilir. İnternet üzerinden yapılan müracaatlarda, yapılan başvuru müracaatçının ikametinin bağlı olduğu İlçe Başkanlığına iletilir. Parti İlçe Yönetimi müracaatı 15 gün içerisinde karara bağlamak zorundadır. Üyeliğe kabul edilmişse; üyelik kaydı, karar tarihi ve sırasına göre ‘üye kayıt defterine’ işlenir. Üyelik müracaatı kabul edilmeyenler bu karara 15 gün  içerisinde İl Yönetimine itirazda bulunabilir. İl Yönetimi bu itirazı değerlendirerek 15 gün içerisinde karara bağlamak zorundadır. Bu karar parti içerisinde kesin bir karardır. Parti İlçe Başkanlığınca üyelikleri kabul edilenlere, Parti Kimliği verilir, Parti Kimliği üyeliği ispattan başka bir şekilde kullanılamaz. Parti üyeliği kayıt defterleri sadece İlçe Yönetimlerinde bulunur. Üyeler yalnızca kayıtlı oldukları  il,ilçe kongrelerine, il delegesi ve kongre delegesi olabilirler.
Genel Merkez tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kayıt kabul ve üyeliğin sonlandırılması ile ilgili işlemler il ve ilçe teşkilatları tarafından yürütülür.
 GENEL MERKEZİN ÜYE KAYIT YETKİSİ
Madde 6 Partiye üye olmak isteyen TBMM üyeleri, Büyükşehir Belediye Başkanları, İl ve ilçe Belediye Başkanlarının talepleri hakkında karar vermeye Genel Merkez yetkilidir.
PARTİDEN AYRILANLARIN YENİDEN ÜYELİĞE KABUL İŞLEMLERİ
Madde 7 Parti üyeliğinden geçmişte  istifa etmiş olup yeniden üyelik için başvuruda bulunanların durumunu ikamet ettiği İlçe Yönetim Kurulunun görüşü de  alınarak, İl Yönetim Kurulunca karara bağlanır. Üyelik başvurusu kabul edilmeyenler bu  karara karşı, kararın kendisine bildiriminden itibaren 15 gün içerisinde Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna itiraz edebilir.
Yasal bir zorunluluğu olmadan istifa eden Kurucular Kurulu, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Merkez Disiplin Kurulu ve Merkez Danışma Kurulu üyeliği, İl Başkanlığı, Büyükşehir Belediye, İl Belediye veya İlçe Belediye Başkanlığı yapmış olanlar ile partili milletvekillerinden istifa etmiş olanların, yeniden parti üyeliği için yapacakları başvurular hakkında karar verme yetkisi Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna aittir. 
Bu madde hükümleriyle ilgili Başkanlık Divanı ve Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun vereceği kararlar, parti içi işlemler açısından kesindir.
ÜYE KAYIT DEFTERİ
Madde 8 Üye kayıtları, Genel Merkezce hazırlanan ve İlçe Seçim Kurullarınca tasdik edilmiş üye kayıt defterlerine yapılır. İlçe teşkilatları üyeliğe kabul beyannamelerinden birer suret Genel Merkeze gönderir. Genel Merkezde beyannameleri seçim bölgelerine göre arşiv ve e-arşiv oluşturularak kayıt altına alır. Uyuşmazlıklarda Genel Merkezin kayıtları esas alınır.
PARTİ ÜYELERİNİN HAKLARI VE ÖDEVLERİ
Madde 9 A) Üyelerin Hakları
Vatan ve Hürriyet Partisi üyeleri;
1-Kongre delegeliği ile yönetim ve disiplin kurulu başkan ve üyeliği dahil her türlü görev için seçme ve seçilme, 
2-Genel ve mahalli idareler seçimlerinde aday adayı olmak, aday yoklamasına katılmak,
3-Her türlü parti faaliyetlerine katılmak, parti politikalarına yönelik düşüncelerini ve dileklerini bildirmek,
4- Parti ilke ve amaçlarını yaymak ve hedefe ulaştırmak, parti içi faaliyetlerinde samimiyet, sadakat dostluk ve kardeşlik bağlarıyla hareket etmek.
5- Parti üyeleri üyelik haklarını, üyelik tarihinden üç ay sonra kullanmaya başlarlar.
B) Parti üyelerinin ödevleri:
Vatan ve Hürriyet Partisi üyeleri; Partinin Tüzük ve Programında belirtilen ilkelerini, Parti Programını ve Genel Merkezin alacağı tüm kararları benimseyerek bu doğrultuda çalışmalar yapmak,
Vatan ve Hürriyet Partisi üyeleri; seçim dönemlerinde alacak olduğu sandık görevlerinde, sorumluluk duygusu içerisinde, parti adaylarının seçilmeleri için üstün gayret ve çaba içerisinde çalışmalarda bulunmak,
Vatan ve Hürriyet Partisi üyeleri; bulundukları sosyal çevre içerisinde, parti ilkelerini amaçlarını ve hedeflerini anlatarak partiye üye kazandırılması yönünde çalışmalara katılmak, 
Vatan ve Hürriyet Partisi üyeleri; parti ile ilgili yapılacak parti içi eğitim çalışmalarına katılmak, 
Vatan ve Hürriyet Partisi üyeleri; partinin yetkili kurullarınca alınacak kararlara uymak, parti faaliyetlerinde kademe esasına ve disiplin hükümlerine riayet etmek,
Vatan ve Hürriyet Partisi üyeleri; vatandaşların ülke ve yöre sorunları ile ilgili görüşlerini Partinin yetkili organlarına aktarmak,
Vatan ve Hürriyet Partisi üyeleri; partinin belirlenen iletişim araçları vasıtasıyla gönderdiği yasal ve meşru bilgi ve talimatları okumak ve bunlara uymak, yine belirlenen iletişim araçları vasıtasıyla halkın, yaşadığı bölgenin ve partinin sorunlarını ve olabilecek çözüm yollarını üst birimlere aktarmak, bu konuyla ilgili çalışma ve toplantılara katılmak ve üyelik aidatını ödemekle ödevlerini yerine getirmiş olur.
ÜYELİĞİN SONA ERMESİ
Madde 10 a)Ölüm halinde,
b) Üyenin yetkili İlçe Seçim Kuruluna şahsen vereceği dilekçe veya noter aracılığıyla göndereceği partiden istifa dilekçesiyle, Disiplin Kurulu kararı ile partiden ihraç edilmiş olmasıyla, 
c) Üyenin başka bir siyasi partiye üye olması veya başka bir siyasi partiden aday olması, üye olmasa bile başka partide görev almış olması, bir başka parti adına fiilen sandık görevlisi ya da gözlemci olarak görev yapması veya bağımsız aday olması durumunda,
d) Başvurma belgesinde gerçeğe aykırı bilgi vermesi, üyeliğe yazımı sırasında, yasaların ve tüzüğün öngördüğü nitelikleri taşımadığı ya da bu niteliklerini sonradan yitirdiğinin anlaşılmasıyla üyelik kayıtları, İlçe Yönetim Kurulu kararıyla silinir. 
e) İlçe Başkanı, kesinleşmiş disiplin kurulu kararıyla ölüm ve istifa halleri hariç, başka nedenlerle kaydı silinenlerin Üye Kayıt Defterinde kayıtlı son adresine yazılı olarak bildirimde bulunur. 
İlgili kişi kaydının silinmesi kararına karşı on beş gün içinde İl Yönetim Kuruluna itiraz edebilir. İl Yönetim Kurulunun vereceği karar parti içi işlemler bakımından kesindir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
 PARTİ TEŞKİLAT YAPISI
Madde 11 Parti, Merkez ve Taşra teşkilatı ve bunların yan kuruluşları,  yardımcı kuruluşlar ve yurt dışı temsilciliklerinden meydana gelir.  İl, ilçe, ve beldelerde ve mahalle temsilcilikleri, seçim çevresi başkanlıkları, sandık bölgesi temsilcilikleri kurulabilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca belirlenecek esaslara göre yönetmelikle belirlenir. Yan kuruluşlar partinin amacına uygun olarak, ihtiyaca göre merkez ve taşra teşkilatı şeklinde kurulur.
YAN KURULUŞLAR
- Kadın Kolları
-Gençlik Kolları (Hür Gençlik)
Genel Merkez, il, ilçe, ve belde teşkilatlarına bağlı olarak Kadın ve Gençlik Kolları kurulabilir. Çalışma esasları Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca belirlenir. Kadın Kolları Başkanı Başkanlık Divanı görüşünü alarak il, ilçe ve beldelerde Kadın Kolları Başkanı atayabilir. Yan kuruluşlar Parti Teşkilatının bulunduğu yerlerde kurulabilir.  Doğrudan yan kuruluşlara üye olunamaz, Siyasi Partiler Kanununun 11. ve 12. maddesindeki genel hükümler saklı kalmak kaydıyla, parti üyesi olan herkes yaş, cinsiyet ve uzmanlık gerektiren şartlara uymak kaydıyla partinin ya kuruluşlarında görev alabilir.
A. GENEL MERKEZ TEŞKİLATI
1. Kongre
2. Genel Başkan
3. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
4. Başkanlık Divanı
5. Parti Genel Sekreteri
6. Merkez Disiplin Kurulu
B. PARTİ GRUBU
   1-TBMM Grubu
   2-İl Genel Meclisi Grubu
   3-Belediye Meclisi Grubu
 C. Yan Kuruluşlar
1. Kadın Kolları
2. Gençlik Kolları (Hür Gençlik)
D.YARDIMCI KURULLAR
      1. MERKEZ DANIŞMA KURULU
      2.PARTİ DENETÇİLİĞİ
      3.BİLİM KURULU
      4.TÜRK DİLİ VE MİLLİ ŞUUR KURULU
      Gerekli görüldüğü takdirde Genel Başkanın teklifi ve Başkanlık Divanı kararıyla belirlenen  diğer yardımcı kurullar oluşturulur.      
TEŞKİLAT BİRİMLERİ 
A. İL VE İLÇE TEŞKİLATI
1. İl Teşkilatı
a. İl Kongresi
b. İl Başkanı
c. İl Yönetim Kurulu
d. İl Divanı
e. İl Disiplin Kurulu
2. İlçe Teşkilatı
a. İlçe Kongresi
b. İlçe Başkanı
c. İlçe Yönetim Kurulu
d. İlçe Divanı
e. Belde Teşkilatı
f. Mahalle, Köy ve Sandık Bölgesi Temsilcilikleri 
3.Yurtdışı Temsilcilikleri
4.Hizmet Birimleri

BÜYÜK KONGRE
KONGRE DELEGELERİ

 Madde 12 Kongre, il kongrelerince seçilmiş delegeler ile tabii üyelerden meydana gelir.
a. Toplam seçilmiş delege sayısı Türkiye Büyük Millet Meclisi üye sayısının iki katından fazla olamaz.
b. Tabii delegeler; Partinin Genel Başkanı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Merkez Disiplin Kurulu, partili bakan ve milletvekilleriyle üyelikleri devam eden parti kurucularıdır.
c. Parti kurucuları seçilmiş delegelerin yüzde on beşinden fazla ise kurucular arasından seçilecek tabii delegeler Başkanlık Divanı tarafından belirlenir.
d.Parti üyeliğinden ayrılmış kurucular tekrar partiye üye kaydedilmiş olsa bile kurucu sıfatı ile tabii delege olamaz.
e.Taşıdıkları sıfat dolayısıyla kongre delegesi olan kişiler, ayrıca il kongrelerince delege olarak
seçilemezler.      
 
BÜYÜK KONGRENİN GÖREV VE YETKİLERİ 
Madde 13 Kongre, partinin en üst organıdır. Partiyle ilgili her konuda son ve kesin karar yetkisine sahiptir. 
Parti Genel Başkanını, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulunun asıl ve yedek üyelerini gizli oylamayla seçmek,
Partinin Tüzük ve Programında değişiklik yapmak, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu faaliyet raporuyla gelir, gider ve kesin hesabını kabul veya reddetmek,
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu faaliyet raporuyla gelecek dönem bütçesini müzakere edip karara bağlamak, yönetimin ibrası kabul veya reddetmek konusunda karar vermek,
Partiye üye kabul etmek, 
Genel nitelikte olmak şartıyla ülke ve parti politikalarına ilişkin tavsiye kararları veya bağlayıcı kararlar almak.
Kanun ve tüzükte verilen diğer görevleri yerine getirmek, gündeminde yer alan konuları müzakere edip karara bağlamak, 
Her kademe disiplin kurullarınca verilen disiplin cezalarını ilgili hükümlere göre affetmek kongrenin görev ve yetkilerindendir.

BÜYÜK KONGRE TOPLANTILARI

OLAĞAN VE OLAĞANÜSTÜ BÜYÜK KONGRELER

Madde 14 Olağan kongre toplantıları Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna ait olup, iki yıldan az üç yıldan fazla olmayan süre içerisinde olağan kongreyi toplamak zorundadır.
 Olağanüstü toplantılar, genel başkanın veya Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun lüzum göstermesi veya büyük kongre üyelerinin en az beşte birinin yazılı istemi üzerine yapılır.
Büyük kongre, seçilmiş üyeler ile tabii üyelerden oluşur. Seçilmiş üyeler, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının iki katından fazla olmamak kaydıyla, parti tüzüğünde gösterilen şekilde ve sayıda il kongrelerince seçilen delegelerdir.
Tabii üyeler; parti genel başkanı, merkez karar ve yönetim kurulu ile merkez disiplin kurulu üyeleri ve partinin üyesi olan bakanlar ve milletvekilleri ve üyelikleri devam eden kurucu üyelerdir. Taşıdıkları sıfat dolayısıyla büyük kongre üyesi olan kimseler, ayrıca il kongrelerince delege olarak seçilemezler.
Parti genel başkanını; partinin merkez karar ve yönetim kurulu ile merkez disiplin kurulu üyelerini gizli oyla seçmek, partinin tüzük ve programında değişiklik yapmak, partinin gelir - gider kesin hesabını kabul ve merkez karar ve yönetim kurulunu ibra etmek veya kesin hesabı reddetmek, kanunlar, parti tüzük ve parti programı çerçevesinde toplumu ve devleti ilgilendiren konularla kamu faaliyetleri ve parti politikası hakkında genel nitelikte olmak şartıyla temenni kararları veya bağlayıcı kararlar almak, kanunun veya parti tüzüğünün gösterdiği sair hususları karara bağlamak, partinin kapanmasına veya başka bir partiyle birleşmesine ve böylece hukuki varlığı sona erecek partinin mallarının tasfiye veya intikal şekline dair kararlar vermek, büyük kongrenin yetkilerindendir.
Parti kurucuları ilk büyük kongreyi, partinin tüzel kişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içinde toplamak zorundadırlar. Büyük kongre ilk toplantısını yapıncaya kadar, bu kongrenin yetkilerini kurucular kurulu kullanır. Partinin genel başkanı ile yaş kaydı aranmaksızın kuruculuk şartlarını haiz merkez karar ve yönetim kurulu ile merkez disiplin kurulu üyeleri ve milletvekilleri, bu kurulun tabii üyeleridir.
Büyük kongrenin toplantı yeter sayısı, büyük kongre üye tam sayısının salt çoğunluğudur. İlk çağrı üzerine yapılan toplantıda toplantı yeter sayısı bulunamıyorsa ikinci çağrı üzerine yapılacak toplantıda toplantı yeter sayısı aranmaz. Büyük kongrenin karar yeter sayısı, kanunda veya parti tüzüğünde daha büyük bir sayı gösterilmediği hallerde, hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğudur. Parti tüzük ve programında değişiklik yapılmasına ilişkin olan veya parti politikasını ilgilendiren konularda karar alınmasına dair teklifleri karara bağlamak için, bunların genel başkan, merkez karar ve yönetim kurulu veya büyük kongre üyelerinin en az yirmide biri tarafından ileri sürülmüş olması gerekir.
Kanunlar, parti tüzük ve parti programı çerçevesinde toplumu ve devleti ilgilendiren konularla kamu faaliyetleri konularında karar alınmasına dair teklifleri karara bağlamak için bu tekliflerin büyük kongrede hazır bulunan üyelerin üçte biri tarafından yapılmış olması şarttır. Bu teklifler, büyük kongrece seçilecek bir komisyonda görüşüldükten sonra, komisyon raporuyla birlikte incelenir ve karara bağlanır.
Seçimli olağanüstü kongre için genel başkan ya da merkez karar yönetim kurulunun ihtiyaç duyması halinde veya kongre delegelerinin en az üçte birinin noterden onaylı yazılı istemleri üzerine altmış gün içerisinde yapılır. Seçimli olağan üstü kongre çağrısı üzerine yapılacak kongrede genel başkan ve genel merkez organlarının tümü için seçim yapılır.
Yetkili organların altmış gün içerisinde kongreyi toplamaması durumunda, istemde bulunanların noter onaylı taleplerinde belirledikleri üç asıl ve iki yedekten oluşan Çağrı Heyeti tarafından olağan üstü kongre toplanır. Noter onaylı taleplerde farklı isimlerin önerilmiş olması durumunda en fazla imzayla önerilen isimler Çağrı Heyeti görevini yerine getirir.
Olağan kongre toplantıların gündemini Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, olağanüstü kongrenin gündemini daveti yapan organ veya çağrıyı yapan delegeler tespit eder. 
Olağanüstü kongre isteğinin, usulüne uygun olarak Genel Merkeze ulaşmasından başlayarak altmış gün içinde olağanüstü kongre toplanır. Gündemsiz kongre çağrısı yapılamaz. 
Kongre toplantısının yeri, günü, saati ve gündemiyle çoğunluk sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususlar toplantıdan en az on beş gün önce İl Başkanlıklarına bildirilir. Alışılmış araçlarla duyurulur. 
Kongre toplantısının yeri, zamanı ve gündemiyle çoğunluk sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya dair hususlarla kongre delege listesi, toplantıdan en az on beş gün önce İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına bildirilir. 
İlçe Seçim Kurulu Başkanı, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip incelemek suretiyle varsa eksiklikleri tamamlattırdıktan sonra seçime katılacakları belirleyen listeyle yukarıdaki fıkrada belirtilen diğer hususları onaylar. Siyasi Partiler Kanununun 21. maddesindeki esaslar dâhilinde İlçe Seçim Kurulu Başkanınca onaylanan bu listeler kongre toplantı tarihinden en az yedi gün önce Parti Genel Merkez binasına asılarak ilan edilir. 
İlan süresi üç gündür ve bu süre içerisinde yapılacak itirazlar, İlçe Seçim Kurulu tarafından en geç iki gün içerisinde karara bağlanır. Kesinleşen ve mühürlenerek partiye iade edilen listeye hiçbir suretle itiraz edilemez. İlçe Seçim Kurulunca onaylanarak kesinleşen liste, kongre delege yoklama çizelgesini oluşturur. Kongre, delegelerin tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır.
Kongrede yapılacak seçimler, İlçe Seçim Kurulunun gözetimi ve denetiminde yapılır. İlk toplantıda kongre yeter sayısı sağlanamaz ise ikinci toplantı hazır bulunan delegelerle yapılır.
Kongrede görüşmeler, gündem sırasına göre yapılır. Müzakerelere katılım, talep sırasına göre yürütülür. Parti Genel Başkanı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyeleri, komisyon başkan veya sözcülerinin konuşma taleplerine öncelik verilir. Parti tüzük ve programında değişiklik yapılmasına veya partinin genel politikasını ilgilendiren konularda karar alınmasına bağlı teklifler hakkında karar verilebilmesi için teklifin; Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu veya kongre delegelerinin en az onda biri tarafından ileri sürülmüş olması gereklidir.
Bu gibi teklifler, Kongre Divanı tarafından seçilecek bir değerlendirme komisyonunda görüşüldükten sonra, komisyonun hazırlayacağı rapor incelenir ve hazır bulunan delegelerin en az üçte ikisinin oyuyla kabul edilir.  Kongrede tüm gündem maddeleri sonuçlanıncaya kadar devam eder. 
 KONGRENİN AÇILIŞI
Madde 15 Kongre, usulüne uygun olarak yoklama yapıldıktan ve delegelerinin tam sayısının salt çoğunluğunun varlığı tespit edildikten sonra, Genel Başkan ya da Çağrı Heyetinin görevlendireceği kişi tarafından açılır. 
Karar yeter sayısı, kongreye katılanların salt çoğunluğudur. Oylarda eşitlik halinde Genel Başkanın oyu doğrultusunda karar alınır.
Delege tam sayısının salt çoğunluğu ilk toplantıda sağlanamamışsa belirli günde ikinci toplantı aynı usulle açılır. İkinci toplantıda delege tam sayısının salt çoğunluğu aranmaz ve kongre hazır bulunan delegelerle usulüne uygun olarak gerçekleştirilir.
İkinci toplantıda da karar yeter sayısı hazır bulunanların salt çoğunluğudur.  
KONGRE DİVANI
Madde 16 Kongrenin başlamasıyla birlikte, bir Kongre Divan Başkanı, bir başkan yardımcısı ve beş kâtip üyeden müteşekkil Kongre  Başkanlık Divanı seçilir. 
Kongre Divan Başkan adayı bir kişi ise seçim, el kaldırmak suretiyle açık oyla yapılır. Birden fazla aday çıkması halinde ise gizli oyla seçim yapılır.
Bu durumda gizli oylamanın gerektirdiği tedbirler derhal alınır ve üç kişiden az olmayan sayım ve tasnif
kurulu el kaldırmak suretiyle açık oylama ile oluşturulur. 
Oylama ve tasnif işleminin bitimiyle Kongre Divan Başkanlığını kazanan isim açıklanır ve sonrasında divanın diğer üyeleri yine el kaldırmak suretiyle açık oyla seçilirler.
Kongre Divan Başkanı ve üyeleri, Kongrenin Parti Tüzüğü, kanun ve mevzuata uygun olarak gerçekleşmesini temin için gerekli önlemleri almak,
Kongrenin gündemini icra etmek, kongrenin huzurunu ve düzenini sağlamak, tutanağı düzenlemek ve muhafaza etmekle yetkili ve görevlidir.
Divan Başkanı, söz talebinde bulunanların sırasını tespit eder, söz isteyenlere, takdir edeceği süreler içerisinde söz verir. Söz talebinde, Genel Başkana, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyeleri ile komisyon başkanları veya sözcülerine öncelik tanınır. Kongrede delege olmayanların ve misafirlerin söz talebi Kongrenin delegelerinin kabulüne bağlıdır.
Kongre Başkanlık Divanı, kararlarını üye sayısının salt çoğunluğuyla verir. Oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu taraf, çoğunluğu sağlamış sayılır.
Kongre Divan Başkanı, toplantı sırasında düzeni bozanları sözlü uyarır, sözlü uyarıya rağmen düzeni bozmaya devam edenler, oy verme hakları saklı kalmak kaydıyla toplantıdan çıkarılır. 
Kongre Divan Başkanı, gerekli görürse kongreye ara verip izleyici yerlerini boşaltabilir. Bu konuda alınacak karar kesindir.
İlan edilmiş gündem maddeleri arasında sıra değişikliği veya başka bir konunun gündeme alınması, Genel Kurul kararıyla mümkündür. Gündem değişikliği taleplerinin görüşülüp karara bağlanabilmesi için, talebin delege sayısının onda biri tarafından teklif edilmesi ve katılan delegelerin salt çoğunluğuyla kabul edilmesi gerekir. Bu talebin yazılı olarak gündemin okunmasını takiben Kongre Divanına sunulması gerekir.  
AÇILIŞ KONUŞMASI VE RAPORLARIN OKUNMASI
Madde 17 Kongre Divanının seçiminden sonra, açılış konuşması için Parti Genel Başkanına veya Genel Başkan hazır bulunmuyorsa, Genel Başkanın görevlendireceği kişiye söz verilir. Kongrede her ikisi de hazır bulunmuyorsa Kongre Divanı durumu tutanakla tespit eder ve konuşma yapılmaz.
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyesi bir kişi tarafından faaliyet raporu okunur, komisyon kurulmasına gerek görülmez ise el kaldırmak suretiyle oylanır. Mali hesapların okunması için Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyesi birine söz verilir, komisyon kurulmasına gerek görülmez ise aynı şekilde el kaldırmak suretiyle oylama yapılır.
KOMİSYONLARIN OLUŞTURULMASI
Madde 18 Aşağıda belirtilen teklifler, kongre tarafından seçilerek oluşturulacak bir komisyonda görüşüldükten sonra, komisyonun hazırlayacağı rapor incelenir ve karara bağlanır.
a- Partinin tüzüğünde ve programında veya genel politikasında değişiklik yapılmasına karar alınabilmesi için bu tekliflerin; Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ya da kongre delegelerinin en az onda biri tarafından teklif edilmiş olması gerekir.
b- Parti politikasının oluşturulmasına dair tekliflerin karara bağlanması için, kongre delegelerinin en az yirmide biri tarafından yapılmış olması gerekir. 
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu faaliyet raporunun ve kesin hesabının incelenmesi veya gündemde bulunan bir konu hakkında kongre delegelerinin salt çoğunluğunun karar vermesi halinde de yeter sayıda komisyon kurulur.
Komisyonlar, bir başkan, bir başkan yardımcısı, bir kâtip üye olmak üzere en az üç üyeden oluşur. Divan, komisyonların gündemini belirleyerek, çalışmalarını başlatır. Komisyonların çalışma zamanı, gündem maddelerinin görüşülmesini aksatmayacak şekilde, Divan Başkanlığınca belirlenir. Her delege, komisyona yazılı görüş sunabilir. 
Komisyon Başkanı, işin mahiyetine uygun olmak kaydıyla, özel ihtisas gerektiren herhangi bir konunun açıklanması veya savunulması görevini, kongre üyelerinden birine verebilir.
Komisyon toplantı yeter sayısı üye tam sayısının salt çoğunluğu, karar yeter sayısı ise oylamalara katılanların çoğunluğudur. Oylarda eşitlik olması durumunda Komisyon Başkanının bulunduğu tarafın görüşü kabul edilmiş sayılır.
Komisyon Başkanı, inceleme sonuçlarını gösterir raporunu, varsa ekleri ile birlikte Kongre Divanına sunar. Komisyon raporu kongrede oylanır. Kabul edilen komisyon raporları, kongre kararı niteliği kazanır.   
KONGREDE ADAYLIKLAR ve SEÇİMLER
Madde 19 Kongrede, Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu asıl ve yedek üyeliği seçimleri yargı gözetimi altında gizli oy ve açık tasnif esasına göre aşağıdaki şekilde yapılır.
A-Genel Başkan Seçimi 
Genel başkan, büyük kongrede gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile seçilir.  Adaylık başvurusu için, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip adaylar Genel Başkanlık için aday olabilirler, parti üyeleri en az 200 kongre delegesinin yazılı teklifi ile Genel Başkanlığa aday olabilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyeleri en az 100 kongre delegesinin yazılı teklifi ile aday olabilir. Üyeler yalnızca bir aday için imza verebilir, birden fazla aday için imza veren delegelerin tekliflerdeki imzaları geçersiz sayılır.
Aday teklifleri Kongre Divan Başkanlığı veya Divan Başkanlığının görevlendireceği üç üyenin gözetimi altında yapılır.
Genel Başkanlık için birden fazla aday olması halinde her aday için ayrı ve farklı renkte oy pusulası kullanılır. Adaylar tarafından hazırlanan tek tip, aynı büyüklükte ve farklı renklerde yeter sayıda oy pusulaları, Kongre Başkanlık Divanına sunulur. Divan, oy pusulalarını mühürlenmek üzere İlçe Seçim Kurulu Başkanı veya Sandık Kuruluna teslim eder. Genel Başkan adaylarının isminin yazıldığı kağıtlar mühürlendikten sonra oy pusulası olarak kullanılır. 
Genel Başkan, kongre delege tam sayısının salt çoğunluğuyla seçilir. İlk iki turda bu sayıya ulaşılamadığı takdirde, Üçüncü turda  en çok oy alan aday Genel Başkan seçilir.
Genel Başkan seçimi tamamlandıktan sonra diğer bütün seçimler aynı anda ve birlikte yapılır.
B-Merkez Karar ve Yönetim Kurulu  ve Merkez Disiplin Kurulu Seçimi 
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu üyeliği seçimlerine adaylık başvurusu için, Kongre Başkanlık Divanınca makul bir süre tespit edilerek delegelere duyurulur. Bu süre sonunda başvurular değerlendirilerek adaylar ilan edilir. İlandan sonra adaylık müracaatları kabul edilmez.
Adaylık teklifleri; Kongre Divan Başkanlığı veya Divan Başkanlığının görevlendireceği üç üyenin gözetiminde imzalanır. 
Bir üye, partinin seçim yapılacak birden çok kuruluna aday olamaz. Bir adayın isminin birden fazla listede bulunması halinde; aday, Kongre Divan Başkanlığına hangi listede yer almak istediğini yazılı olarak bildirmek zorundadır. Hangi listede yer almak istediğini bildirmeyen adayın tüm listelerdeki adaylıkları düşürülür. 
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu üyeliğine aday olanlar için tüzüğün 9. maddesindeki üç ay üyelik şartı aranmaz.
Adaylıkların düşürülmesi durumunda boşalan listelerdeki adaylıklar, Divan Başkanlığına sunulacak yeni isimlerle tamamlanır. Listedeki aday eksikliği seçilecek kurulun karar yeter sayısından fazla olması halinde eksiği tamamlanamamış liste seçime katılamaz.
Çarşaf liste tanziminden sonra adaylıktan çekilenlere verilen oy sayım dökümünde hesaba katılmaz.
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu üyeliği seçimlerinin hangi yöntemle yapılacağına Genel Başkan veya Genel Başkanın teklifi ile Merkez Karar ve Yönetim Kurulu karar verir. 
Kongre delegelerinin beşte birinin yazılı teklifi üzerine yapılacak oylamada, kongreye katılanların salt çoğunluğunun kararı ile blok veya çarşaf liste yöntemi kabul edilebilir. 
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu üyeliği seçimlerine aday olabilmek için kongre delegesi olmak yeterlidir. Kongre delegesi olmayan parti üyesi, kongre delegelerinin en az yirmide birinin yazılı teklifi ile aday olabilir. Blok listeler kongre delegelerinin en az yirmide birinin imzasıyla teklif edilebilir.
a- Seçimler
Blok liste yöntemi kabul edildiği takdirde seçimler; listenin zarfa konup sandığa atılması suretiyle yapılır. Delege, oyunu, listeyi aynen veya listedeki aday veya adayları çizerek dilediği ferdi adayları yazmak suretiyle kullanabilir.
Seçilecek kuruldaki üye sayısından fazla listeye ilave yapılmışsa  bu oylar geçersizdir. 
Divan Başkanınca kesinleştirilmiş aday listelerinde yer almayanlara verilen oylar, nazara alınmaz.
Adaylıkların kesinleştirilmesinden sonra usulüne uygun vaki çekilmeler sonucu, kurul üye tam sayısının salt çoğunluğundan fazla boşalma olan listelere verilen oylar geçersizdir. 
Blok listeler dışındaki listelere, yedek üye yazılamaz.
Çarşaf liste yöntemi kararı alındığı takdirde her organ için Genel Başkan tarafından belirlenen çarşaf liste ve diğer ferdi adaylık başvuru işlemleri Divan tarafından kesinleştirildikten sonra; Divan, Genel Başkan tarafından sunulan listenin devamına ferdi başvuru yapan delegeleri başvuru sırasına göre eklemek sureti ile çarşaf liste sıralamasını yapar. Çarşaf listede her aday için ayrı bir sütun açılır, adayların isminin başına işaret konacak kare veya daire şeklinde boşluklara yer verilir. Çarşaf liste tek bir sayfadan ibaret olabileceği gibi aday sayısına göre birden çok sayfada kullanılabilir.
Çarşaf listeye yedek üye yazılamaz.
Divan, çarşaf listenin tasdikli bir örneğini muhafaza eder, yeterli sayıda çoğalttıktan sonra mühürlenmek ve oy pusulası olarak kullanılmak üzere, zarflarıyla birlikte İlçe Seçim Kurulu Başkanına teslim eder.
Çarşaf liste uygulamasında oylar, İlçe Seçim Kurulunca mühürlü listedeki isimlerin yanında yer alan kare veya daire içi işaretlenerek, mühürlü zarfa konduktan sonra sandığa atmak suretiyle kullanılır. 
Seçilecek asıl ve yedek üyelerin toplam sayısından fazla veya bu sayının yarısından eksik işaretli olması durumunda oylar tasnif edilirken, listede birinci sıradan itibaren aşağıya doğru, o kurulun sayısı tamamlanıncaya kadar olan adaylar birer oy almış sayılır.
Sayım döküm sonucu en çok oya göre yapılacak sıralama ile asıl ve yedekler belirlenir. Oyların eşitliği halinde İlçe Seçim Kurulunca kur'a çekilir.
Divan Başkanınca kesinleştirilmiş aday listelerinde yer almayanlara verilecek oylar, nazara alınmaz.
b- Sandık Kurulu 
İlçe Seçim Kurulu Başkanı, bir başkanla iki üyeden oluşan yeteri kadar Sandık Kurulu oluşturur. Sandık Kurulu Başkanıyla bir üyesi memurlardan, diğer üyesi de aday olmayan parti üyeleri arasından seçilir. Ayrıca her sandık için aynı şekilde üçer yedek üye belirlenir. Sandık Kurulu Başkanının yokluğunda kurula, memur üye başkanlık eder. Sandık Kurulu, Kanunun ve Parti Tüzüğünün öngördüğü esaslara göre seçimlerin yürütülmesi ve oyların tasnifiyle görevli olup  bu görevleri seçim ve tasnif işleri bitinceye kadar aralıksız devam eder.  
KONGREDE OY KULLANMA 
Madde 20 İlçe Seçim Kurulunca mühürlenerek kesinleştirilmiş kongre delegeleri listesinde adı yazılı olmayanlar oy kullanamazlar. Oylar oy verenin nüfus cüzdanı veya kimlik tespiti amacıyla düzenlenmiş resmi belgeyle ispat edilmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yerin imzalanmasından sonra kullanılır.
Delegenin sandığa oyunu attıktan sonra kimlik belgesi iade edilir. Delege oyunu bizzat kendisi kullanır. 
Tek başına oy kullanmasında zorluk bulunanlar oylarını, ikinci dereceye kadar yakınlıktaki kan veya sıhri hısımlarının yardımlarıyla kullanabilirler.
Kongrede bulunan delegelerin tamamı oy kullandıktan ve sandık kurulunca yapılan uyarılara rağmen oy kullanacak başka delege kalmadığı anlaşıldıktan sonra, durum sandık kurullarınca bir tutanakla tespit edilerek sandıklar açılır ve oy sayımına geçilir. 
 
KONGRE SEÇİMLERİNE İTİRAZLAR VE KONGRENİN KESİNLEŞMESİ
Madde 21 Seçim süresinin sona ermesiyle seçim sonuçları bir tutanakla tespit edilip, Sandık Kurulu Başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Tutanakların bir örneği seçim yerinde asılmak suretiyle ve salonda sözlü olarak ilan edilir. 
İlçe Seçim Kurulu yetkilisinin ilan ettiği sonuçlar Kongre Divanı tarafından kongre tutanaklarına yazılarak imzalanır.
Kullanılan oylar ve diğer belgeler, tutanağın bir örneğiyle birlikte üç ay süreyle saklanmak üzere İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına verilir.
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemlere karşı tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde itiraz edilebilir. İtirazlar hâkim tarafından aynı gün incelenir ve karara bağlanır. İlçe Seçim Kurulu Başkanı, seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı uygulama nedeniyle seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde bir aydan az ve iki aydan fazla bir süre içinde olmamak üzere seçimlerin yenileneceği tarihi tespit ederek partiye bildirir. 
Belirlenen günde yalnız seçim yapılır ve seçim işlemleri bu madde ile kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak yürütülür.
KONGRE TUTANAKLARININ BİLDİRİLMESİ
Madde 22 Kongre tutanakları, Kongre Başkanlık Divanı tarafından, en az üç suret düzenlenerek ekleriyle birlikte yeni seçilen Genel Başkana sunulur. Ayrıca Kongre Başkanlık Divanı tarafından, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir.
GENEL BAŞKAN
Madde 23 Parti Genel Başkanı, kongre tarafından üye tam sayısının salt çoğunluğu ile en az iki en çok üç yıl için seçilir.
Bir kişi ara vererek dahi olsa olağan kongrede en fazla üç dönem Genel Başkanlık görevine seçilebilir. Kurucu Genel Başkanlık, dönem olarak sayılmaz.
Parti Genel Başkanlığının herhangi bir sebeple boşalması hâlinde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu en geç on gün içinde toplanarak partiyi temsil yetkisini kendi üyeleri arasından seçeceği bir üyeye tevdi eder ve boşalmayı müteakip en geç kırk beş gün içinde toplanmak ve Genel Başkanı seçmek üzere kongreyi toplantıya çağırır.
Seçilen Genel Başkan, ilk olağan kongreye kadar görevine devam eder.
GENEL BAŞKANIN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 24 Partiyi Genel Başkan temsil eder. Merkez Disiplin Kurulu hariç, parti teşkilatlarının tamamının tabii başkanıdır.
Parti adına bağlayıcı demeçler vermeye, tebliğ, talimat ve duyurular yayımlamaya yetkilidir. Genel Başkan bu yetkisini görevlendireceği kişilere de kullandırabilir. Genel Başkan; Başkanlık Divanı üyelerinin görev tanımlarıyla çalışma usul ve esaslarını yönetmelikle düzenler. Gerek görmesi halinde görev bölümünü değiştirir, Başkanlık Divanı üyelerinin görevden alınmasını Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna teklif eder,
Başkanlık Divanını olağan veya olağanüstü toplantıya çağırır, gündemini tespit eder, bilgi ve tecrübelerinden yararlanacağı isimleri danışman olarak tayin eder, yardımcı kurul ve kuruluşları kurar ve üyelerinin seçimini Merkez Karar ve Yönetim Kurulu teklif eder, tüzüğe uygun tüm kurul ve kuruluşlarla ilgili yönetmelikleri hazırlatır ve ilan eder.
Gerektiğinde, kendisine vekâlet etmek üzere Başkanlık Divanı üyelerinden birisini görevlendirebilir, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunu olağan veya olağanüstü toplantıya çağırır, gündemini tespit eder, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu ve teşkilat kademeleri arasında çalışma düzenini, iş birliğini sağlar ve kurullara birleşik toplantılar için çağrı yapıp toplantılara başkanlık edebilir, Milletvekili ise Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Başkanlığı görevini yürütür, kanun, parti tüzüğü ve diğer mevzuatın kendisine vermiş olduğu tüm görevleri yapar ve yetkileri kullanır, partiyle ilgili iş ve işlemlerinden dolayı kongreye karşı sorumludur.  
MERKEZ KARAR VE YÖNETİM KURULU KURULUŞU
Madde 25 Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, kongreden sonra partinin en üst yönetim organıdır.
Parti Genel Başkan ve kongrede gizli oyla seçilen elli asıl, yirmi beş yedek üyeden meydana gelir.
Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu başkanıdır. Genel Başkanın yokluğunda yerine bir divan üyesini görevlendirmediği takdirde Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna Genel Sekreter başkanlık eder.
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu görevi, seçildikleri kongreyi takip eden seçimli kongreye kadar devam eder. Bu süre zarfında, istifa ve diğer sebeplerle kurulda meydana gelecek boşalmalar, Genel Başkanın göreve davetiyle, sırasıyla yedek üyelerden tamamlanır.
Boşalan üyenin yerine seçilen kişi, yapılacak ilk seçimli kongreye kadar kurulda görev alır.
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ayda bir defa olağan toplanır.
Üyelerinin onda birinin yazılı talebiyle, gündem teklifinde bulunulabilir. Gündem teklifleri toplantıdan en az bir gün önceden Genel Sekreterliğe yapılır.
Toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar alır.
Genel Başkanın çağrısı veya Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinin beşte birinin yazılı talebiyle olağanüstü toplanır.
Olağanüstü toplantılarda da kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.
Genel Başkanın çağrısıyla yapılacak toplantılarda, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu  üyelerine, Genel Başkan veya Başkanlık Divanı üyelerinin teklifiyle oylama yapılacak konular hakkında yirmi dört saat önceden yazılı bilgi ve varsa, oylama yapılacak konuya ilişkin evrakların suretleri verilir. Bu toplantılarda, oylamalar açık oyla gerçekleştirilir. Oylama sonucunun eşit olması halinde, Genel Başkanın tercihte bulunduğu tarafın görüşü karara bağlanır.
Herhangi bir mazeret belirtmeksizin, aralıksız üç toplantıya veya yılda altı toplantıya katılmayan üye, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyeliğinden istifa etmiş sayılır.  
MERKEZ KARAR VE YÖNETİM KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 26 Kongre kararlarını uygulamak, parti tüzük ve programındaki amaç, temel ilke ve değerler ile parti politikalarının toplumun her kesimine yayılmasına, tanıtılmasına ve her kesimce benimsenmesine yönelik çalışmaları yürütmek,
Kongre takvimini ve gündemini belirlemek, kongrenin disiplin ve uyum içerisinde yapılmasını sağlamak, İl ve İlçe Yönetim Kurullarının üye sayısını kongreden otuz gün evvel gerektiğinde artırmak veya azaltmak,
Milletvekili aday adaylarıyla Büyükşehir ve İl Belediye Başkan aday adayları hakkında Siyasi Partiler Kanunu ve Seçim Kanunlarınca belirlenen esaslara göre aday olup olamayacakları ve partinin ilke, karar ve genel politikalarına göre durum, tutum ve davranışları sebebiyle aday olup olamayacaklarını tespit amacıyla Ön İnceleme Komisyonu oluşturmak, Ön İnceleme Komisyonlarına bilgi toplamak üzere mülakat, anket, araştırma gibi yöntemler belirlemek, ön inceleme sonunda aday adaylığı uygun görülenler arasından adayların sıralaması için ön seçim, teşkilat yoklaması (aday yoklaması) ve merkez yoklaması usullerinden biri veya birkaçı ya da tamamının uygulanabilmesine karar vermek,
Siyasi Partiler Kanununda ve bu tüzükte gösterilen esaslar dâhilinde parti gelirlerini artırmak için gerekli tedbirleri almak ve çalışmalarda bulunmak, parti faaliyetlerinin yürütülmesi için hazırlanan çalışma programlarını onaylamak ve bu programları yürütecek çeşitli İhtisas Komisyonlarının oluşturulmasına karar vermek, diğer siyasi partilerle, kanunlar çerçevesinde yapılacak görüşmeleri, görüşmelerin içeriğini ve ortaklaşa yapılacak çalışmaları onaylamak veya bu çalışmaların sonlandırılmasına karar vermek, partinin hazırlanan faaliyet raporuyla kesin hesabını kongreye sunmak üzere onaylamak, milletvekili genel veya ara seçimleri ile mahalli seçimlere katılıp katılmamaya karar vermek,
Milletvekilliği ve Belediye Başkanlıklarıyla İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi üyelikleri için aday tespitine ilişkin usul ve esasları belirlemek, parti program ve tüzüğünde gerekli değişiklikleri tespit etmek, değişiklik tasarılarının hazırlanmasını sağlamak ve bu tasarılardan uygun görülenlerin kongrenin onayına sunulmasına karar vermek, zorunlu sebepler dolayısıyla kongrenin toplanamadığı hâllerde, partinin hukuki varlığına son verilmesi; tüzük ve programının değiştirilmesi dışındaki bütün kararları almak, gerek gördüğü hallerde yukarıdaki yetkilerini, oluşturacağı komisyonlar aracılığıyla kullanabilir. Bu kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır.
Partinin ilke ve kararlarına aykırı davranış ve faaliyetleri tespit edilen il ve ilçe yönetimlerinin üçte iki çoğunlukla el çektirilmesine karar verilir.   
BAŞKANLIK DİVANININ KURULUŞU
Madde 27 Başkanlık Divanı, en üst icra kuruludur. Bu Kurul, Genel Başkan, Genel Başkan Yardımcıları, Genel Sekreter ve Genel Muhasipten oluşur. Genel Başkan, Başkanlık Divanının diğer üyelerini Merkez  Karar ve Yönetim Kurulu arasından belirler. 
Başkanlık Divanı, haftada bir gün olağan gündemle toplanır. Divan toplantıları, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla yapılır, kararlar katılanların salt çoğunluğuyla alınır.
Başkanlık Divanı üyeleri, Genel Başkanın veya Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinin üçte birinin yazılı teklifi ile kurul üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyuyla görevden alınabilir,
Başkanlık Divanı üyeleri, parti üyeleri arasından Genel Başkanın onayıyla kendilerine yardımcı seçebilirler.
Genel Başkanın teklifi Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun kararıyla Başkanlık Divanı üye sayısını azaltabilir veya yeni görev alanları oluşturularak artırılabilir 
BAŞKANLIK DİVANININ GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 28 Başkanlık Divanı; Genel Başkana yardımcı olmak üzere partinin en üst İcra Kurulu olup aşağıdaki hususları yerine getirir;
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararlarının icrasını yerine getirir ve bu kararlar doğrultusunda partinin sevk ve idaresini sağlar,
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu veya kongreye sunulacak faaliyet raporlarını, kesin hesap, muhasebe kayıtlarını ve diğer teklif, öneri ve çalışmaları hazırlar,
Partinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu ve partili hükümet üyeleri ile Genel Merkez arasındaki uyum ve koordinasyonun temininde görev alır, partinin; program, amaç ve ilkelerinin duyurulması, yayılması ve benimsetilmesi için gerekli tedbirlerin alınması için çalışır, araştırma, geliştirme çalışmaları ile hizmet içi eğitim faaliyetlerini düzenler, teşkilat çalışmalarının yönlendirilmesinde, üyelerin siyasi eğitimlerinin sağlanmasında, talep ve önerilerin değerlendirilerek karara bağlanmasında yardımcı olur, partinin başka partilerle ilişkilerinin düzenlenmesinde, diğer partilerden gelen iş birliği ve görüşme talepleri ile görüş ve önerilerin değerlendirilmesinde, gerekli kararların alınmasında yardımcı olur, parti tüzük ve programı doğrultusunda partinin politikalarını ve seçim bildirgelerini hazırlar, meslek odaları, sivil toplum kuruluşları ve medya ile ilişkilerde koordinasyonu temin eder, uluslararası kişi, kurum ve kuruluşlarla partinin ilişkilerini yürütür, kongrenin zamanında ve usulüne uygun yapılmasını, partinin seçimlere hazır hale getirilmesi için gerekli düzenleme ve çalışmaların yapılmasını sağlar, Genel Başkanın gerek görmesi halinde Tüzükte Genel Başkana verilen diğer görevlerin yerine getirilmesinde, Genel Başkana yardımcı olur.
Teşkilatın diğer kademelerinden gelen teklifleri inceler, karara bağlar ve gerekli hallerde Merkez Karar ve Yönetim Kurulunu ve ilgili kademeyi bilgilendirir, partinin çalışma ve faaliyetlerinin planlamasını yapar ve bu planlar için gerekli harcama bütçelerini hazırlar, Siyasi Partiler Kanunu ile ilgili diğer kanunların ve parti tüzüğünün verdiği bütün görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır. 
PARTİ GENEL SEKRETERİ
Madde 29 Parti Genel Sekreteri; partinin, özel veya resmi tüzel kişiliklerle olan ilişkilerde Genel Başkan adına bizzat veya vekille partiyi temsil eder.
Başkanlık Divanı kararları ile Genel Başkanın verdiği talimatların gereğini yerine getirir,yetkili kurulların kararlarını zapta geçirir, karar tutanaklarının tanzimini, imzalattırılmasını ve muhafazasını sağlar, Genel Merkezin diğer kişi, kurum ve kuruluşlarla yazışmalarını sağlar, kayıt defterlerini ve dosyaları tutar, idari hizmetlerini düzenler, denetler ve çalışmaların gerektirdiği destek hizmetlerini sağlar, parti personelinin istihdam, tayin ve terfi hususundaki sicil dosyalarını hazırlar ve kayıt altında tutar, arşiv sisteminin güçlendirilmesini ve korunmasını sağlar, partinin faaliyet raporunu hazırlar, Başkanlık Divanına sunar.
Başkanlık Divanının kararı doğrultusunda yeteri kadar parti personeli istihdam eder.  
GENEL MUHASİP
Madde 30 Genel Muhasip, partinin mali işlerini yürütür. Partinin yıl sonu bilançosunu ve kesin hesapları düzenler. İllerden ve ilçelerden gelen kesin hesapları, Genel Merkez kesin hesabıyla birleştirir, Başkanlık Divanının ve Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun onayına sunar, partinin gelirlerinin kanun, tüzük ve yönetmelikler ve kongre kararlarına uygun şekilde toplanmasını ve harcamaların yapılmasını, üçüncü şahıslarla yapılacak ve mali sorumluluk yükleyen sözleşmelerin parti menfaatleri ve mevzuata uygun olarak hazırlanmasını ve Başkanlık Divanının onayından sonra icra edilmesini sağlar, partinin Anayasa Mahkemesi’ne mali denetim için sunulacak kesin hesap raporunu hazırlar, partinin demirbaşlarının ve mal varlığının korunmasını gözetir.
GENEL BAŞKAN YARDIMCILARI
Madde 31 Kongre sonrası Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun ilk toplantısında, kurul üyeleri arasından gizli oy ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile seçilen on yedi üye Genel Başkan Yardımcısı sıfatıyla görevlendirilir.
Sırasıyla;
1-Teşkilat İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
2- Hukuk ve Seçim İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
3- Parlamento ve Siyasi İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
4- Uluslararası İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
5- Mahalli İdarelerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
6- Ekonomi Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
7- Medya ve Propagandadan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı, 
8- İletişim ve Teknolojiden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
9- Eğitim, Kültür ve Sanat Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
10- Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı,
11-Gençlik ve Spor Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
12 - Kadın Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
13 -Doğal Hayat Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
14- Enerji İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
15- Bilim ve Kültürden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
16- İnsan Haklarından ve Sivil Toplum Kuruluşlarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
17- Tarım ve Hayvancılığı Geliştirme Politikalarından sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
olmak üzere, görev dağılımı yapılır.
Genel Başkan Yardımcıları, Başkanlık Divanı toplantılarında hazır bulunamadıklarında, hangi divan üyesinin kendisine vekâlet edeceğini yazılı olarak Başkanlık Divanına bildirir. 
TBMM PARTİ GRUBU
Madde 32 İç Tüzüğe göre oluşan Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki gruba TBMM Parti Grubu denir. Genel Başkan, aynı zamanda bu grubun başkanıdır. Genel Başkan tarafından Meclis Grubunun kurulduğu TBMM Başkanlığına yazılı olarak bildirilir. Genel Başkan TBMM üyesi değilse, TBMM Parti Grubu, üyeleri arasından birini üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu ile Grup Başkanı seçer. İlk turda gerekli çoğunluk sağlanamazsa ikinci turda en çok oyu alan seçilir.
Grup Genel Kurulunda, seçimlere ait oylamalar ile milletvekillerini bağlayıcı nitelikteki konulara ilişkin kararların oylaması, gizli oyla yapılır.
Gizli oylama ile alınan kararlara TBMM Parti Grubu üyeleri uymak zorundadır. 
Grup İç Yönetmeliği, grubun kurulduğunun bildirildiği tarihten itibaren on beş gün içinde, grubu oluşturan milletvekilleri tarafından hazırlanır.
TBMM Parti Grubunun çalışma usul ve esasları ile grup üyelerinin uyması gereken kurallar, Grup Başkan Vekillerinin sayısı ve çalışma süreleri ile görev alanları, Disiplin ve Yönetim Kurulu üyelikleri ve görevleri, TBMM Parti Grubunun salt çoğunluğunun onayıyla çıkarılacak grup iç yönetmeliğindeki ilgili mevzuatlar çerçevesinde belirlenir. Çıkarılacak yönetmelik TBMM Başkanlığına sunulur.
Grup İç Yönetmeliğine; parti, tüzük ve programına aykırı hükümler konulamaz.
İL GENEL MECLİSİ VE BELEDİYE MECLİSİ GRUPLARI
Madde 33 Partili en az üç üyenin bulunduğu İl Genel Meclisi ve Belediye Meclislerinde, Parti Grubu oluşturulur.
Parti Teşkilatlarıyla koordinasyonu sağlamak, İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi çalışmalarında partinin etkinliğini ve hizmet kalitesini artırmak, parti mensupları arasında uyumlu ve disiplinli bir çalışma ortamını sağlamak için en az bir başkan vekili ve bir sekreter, üyeler arasından seçim yoluyla belirlenir. 
Gizli oylama ile alınan kararlara parti üyeleri uymak zorundadır.
İl Başkanları; illerde İl Yönetim Kurulunun onayıyla İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi üyelerini toplantıya çağırabilir. Aynı şekilde İlçe Başkanı; İlçe Yönetim Kurullarının onayıyla, Belediye Meclis Grubu üyelerini toplantıya çağırabilir. Parti politikalarıyla ilgili bağlayıcı kararlar bu toplantılarda alınır. 
İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi Grupları yılda en az iki kez toplanmak zorundadır.
YAN KURULUŞLAR
GENÇLİK KOLLARI  ve KADIN KOLLARI
Madde 34 GENÇLİK KOLLARI Genel merkez bünyesinde doğrudan Genel Başkana bağlı olmak üzere Gençlik Kolları Genel Başkanlığı oluşturulabilir. Her il, ilçe ve beldede Gençlik Kolları Teşkilatları kurulabilir. Gerekli görüldüğünde köy ve mahallelerde de Gençlik Kolları kurulabilir. Gençlik Kolları; İl, İlçe ve Belde Yönetim Kurulları içerisinde, Gençlikten Sorumlu İlgili Kademe Başkan Yardımcılığı olarak kurulabilecekleri ve bu kapsamda gençlik kotası belirlenebileceği gibi müstakil başkanlıklar olarak da kurulabilirler. Kuruluş esasları değiştirilebilir. Gençlik Kollarının hangi usulle kurulacağına Genel Başkan ya da Genel Başkanın teklifiyle ile Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca karar verilir. Gençlik Kollarında görev alacakların 18-27 yaş aralığında olması gereklidir. Gençlik Kollarının kuruluş, teşkilatlanma, işleyiş ve diğer hususlarını belirlemek üzere genel başkan tarafından hazırlatılacak yönetmelik Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun salt çoğunluk ile onaylamasının ardından yürürlüğe girer. 
Madde 35 KADIN KOLLARI Genel merkez bünyesinde doğrudan Genel Başkana bağlı olmak üzere Kadın Kolları Genel Başkanlığı oluşturulabilir. Her il, ilçe ve beldede Kadın Kolları Teşkilatları kurulabilir. Gerekli görüldüğünde köy ve mahallelerde de Kadın Kolları kurulabilir. Kadın Kolları; İl, İlçe ve Belde Yönetim Kurulları içerisinde, Kadınlardan Sorumlu İlgili Kademe Başkan Yardımcılığı olarak kurulabilecekleri ve bu kapsamda kadın kotası belirlenebileceği gibi müstakil başkanlıklar olarak da kurulabilirler. Kuruluş esasları değiştirilebilir. Kadın Kollarının hangi usulle kurulacağına Genel Başkan ya da Genel Başkanın teklifiyle ile Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca karar verilir. Kadın Kollarının kuruluş, teşkilatlanma, işleyiş ve diğer hususlarını belirlemek üzere genel başkan tarafından hazırlatılacak yönetmelik Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun salt çoğunluk ile onaylamasının ardından yürürlüğe girer.
MERKEZ DANIŞMA KURULUNUN KURULUŞU
Madde 36 Merkez Danışma Kurulu, Parti Genel Başkanının kararı ile elli üyeden oluşur. 
Merkez Danışma Kurulunun görevi bir sonraki kongreye kadar devam eder.
Merkez Danışma Kurulu, Genel Başkanın başkanlığında Başkanlık Divanı üyeleri ile birlikte altı ayda bir olağan toplantı yapar. 
Toplantılar en az üçte bir çoğunlukla yapılır.
Kararlar katılanların salt çoğunluğu ile alınır, oyların eşitliği halinde Genel Başkanın tercihte bulunduğu tarafın görüşü karara bağlanır. 
Genel Başkanın çağrısı üzerine ve Genel Başkanın başkanlığında, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ile birlikte toplam üye tam sayısının salt çoğunluğuyla da toplantı yapılabilir. 
Merkez Danışma Kurulu, Genel Başkanın bulunmadığı hallerde, Genel Başkan Divan üyelerinden birini görevlendirmemişse Genel Sekreterin başkanlığında toplanır. 
Merkez Danışma Kurulunda ve müşterek toplantılarda kararlar açık oyla alınır. Kararların gizli oyla alınmasına, katılanların salt çoğunluğu ile karar verilebilir. 
Üst üste üç toplantıya mazeretsiz olarak katılmayan üye, görevinden istifa etmiş sayılır.
 MERKEZ DANIŞMA KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ 
Madde 37 Kanun ve tüzük hükümlerine göre yapılması gereken ve ilgili organlar tarafından hazırlanan, meclis grubu yönetmelikleri dışındaki yönetmelikleri incelemek, görüşmek ve hazırladığı raporu Genel Başkana sunmak, 
partinin genel politika ve faaliyetlerini, parti kurucu değer ve ilkeleri ile temel hedefler ve politikalar açısından izlemek, değerlendirmek ve alınması gereken tedbirler ile ilgili hazırlanan raporu Genel Başkana sunmak, 
Genel Başkanın teklif ettiği konuları inceleyerek karara bağlamak  
PARTİ DENETÇİLİĞİ
Madde 38 Partinin tüm kademelerdeki faaliyetlerini denetlemek, gerekli rapor ve çalışmaları Genel Başkana sunmak üzere, Genel Başkan yeteri kadar parti denetmeni görevlendirir. Parti denetçilerin görev süresi, hangi konuda çalışacağı, görevin mahiyeti ve görevin açık veya gizli olarak mı yerine getirileceği Genel Başkan tarafından belirlenir. 
Denetçilerin çalışma usul ve esasları ile görev ve yetkileri yönetmelikte düzenlenir. 
BİLİM KURULU
Madde 39 Bütün dünyada, bilimsel ve teknolojik gelişmeleri yakından takip ederek, gerekli incelemelerde bulunup, parti politikalarıyla uyumlu bir şekilde, ülkemizin gelişen teknolojiyi eş zamanlı olarak kullanımına yönelik çalışmalar yaparak, bu konu da yapılan çalışmaları, görüş ve önerilerini Genel Başkana sunmak üzere Bilim Kurulu oluşturulur.
Kurulun taşra teşkilatı yoktur. Kurul, Genel Başkana bağlı olarak çalışır; üye sayısı, görev, yetki ve sorumluluk alanı ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir. Kurulun üyeleri Genel Başkan tarafından atanır, aynı usulle görevden alınır.  Kurul ihtisas daireleri şeklinde çalışabilir. 
Bilim Kurulu çalışma usul ve esasları ile görev ve yetkileri yönetmelikte düzenlenir. 
TÜRK DİLİ ve MİLLİ ŞUUR KURULU
Madde 40 Milletimizce genel kabul görmüş ortak milli ve manevi değerlerimizin başında yer alan dilimize ve milli şuurumuza sahip çıkacak, bu değerlerimizi, gelecek nesillere doğru bir şekilde aktaracak, toplumun bütün katmanlarında uyanık bir milli şuur bilinci oluşturmak üzere, gelecek nesilleri de üstün bir milli şuur ile yetişmelerini sağlamak ve  çalışmalar yapmak üzere, Milli Şuur ve Türk Dili Kurulu oluşturularak ulusal varlığımızın ilerilere taşınmasını sağlayacak yegane unsur olan Türk dilini ve milli şuuru toplumun tüm bireylerinde öncelikli kılmak üzere;  milli şuura sahip toplumlar asla yıkılmaz, kendi diline sahip çıkan toplumlar asla kaybolup gitmezler, ilkeleri doğrultularında çalışmalar yapmak üzere Türk Dili ve Milli Şuur Kurulu oluşturulur.
Kurul, 7 üyeden oluşur, üyeleri Genel Başkanın teklifi ve Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararı ile seçilir ve aynı usulle görevden alınabilir. 
Kurulun taşra teşkilatı yoktur. Kurul, Genel Başkana bağlıdır, Genel Başkan tarafından verilecek diğer görevleri de yerine getirir, aldığı kararları gereği için Genel Başkana arz eder.
Türk Dili ve Milli Şuur Kurulu çalışma usul ve esasları ile görev ve yetkileri yönetmelikte düzenlenir. 
 
 
TEŞKİLAT BİRİMLERİ
A. İL VE İLÇE TEŞKİLATI
1. İl Teşkilatı
İL KONGRESİ
Madde 41 İl kongresi, il teşkilatının en üst karar ve denetim organıdır. İl kongresi, seçilmiş en fazla altı yüz delegeyle tabii delegelerden oluşur. 
Tabii delegeler o ilin partili milletvekilleri, il başkanı, il Yönetim Kurulu üyeleri, il disiplin kurulu başkanı ve üyeleri, partili büyükşehir belediye başkanları, il belediye başkanlarıdır.
Kurucu İl Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri ile seçilmiş eski il başkanlarının kongreye katılma hakları olmakla beraber, delege sıfatı olmayanların oy kullanma hakları yoktur.
İl Yönetim Kurulu başkan ve üyeliği sıfatıyla kongrenin tabii üyesi olanlar, yönetim kurulunun ibrasına ilişkin oylamalara katılamazlar.
İl kongrelerinde, il yönetiminin faaliyet ve kesin hesap raporları görüşülür, İl Başkanı, il yönetim kurullarının asıl ve yedek üyeleri, asıl ve yedek Kongre delegeleriyle İl Disiplin Kurulunun asıl ve yedek üyeleri seçilir ve gündemdeki konular müzakere edilerek karara bağlanır.  
İL KONGRESİNDEN SEÇİLECEK KONGRE DELEGE SAYISI
Madde 42 İl kongrelerinde, kongre için seçilecek delege sayısı; TBMM Milletvekili sayısının iki katının, partinin son milletvekilliği genel seçiminde aldığı ülke toplam oy sayısına bölünmesiyle bulunacak kat sayının, ilgili il seçim çevresinde alınan oy sayısıyla çarpılması suretiyle bulunur. Kongre delegeleri gizli oy açık tasnif usulüne göre seçilirler.
Çeşitli nedenlerle partinin genel seçimlerde almış olduğu oyun belli olmaması halinde; büyükşehir statüsünde olan illerde son belediye meclisi, diğer illerde il genel meclisi seçim sonuçlarına göre kongre delege dağılımı belirlenir. 
İl delege sayısının dörtte biri kadar veya delege sayısı dörtten az olan illerde bir yedek delege de seçilir. Seçilmiş delegelerin ölüm, istifa ve ihraç gibi sebeplerle parti üyeliğinin düşürülmesi halinde yedek delegeler sırayla davet edilir.
Kongre için seçilen delegelerin görev süresi, seçildikleri kongreyi takip eden ilk olağan kongrede yeni delegelerin seçimine kadar devam eder.   
İL BAŞKANI
Madde 43 İl başkanı, il kongresinde, en az iki en çok üç yıl için, gizli oyla seçilir.
Bir kişi en fazla üç dönem il başkanlığı görevine seçilir. Kurucu il başkanlığı dönem olarak sayılmaz.
İl başkanı, il teşkilatını temsil eder, partinin il düzeyindeki çalışma ve faaliyetlerinin disiplinli bir şekilde yürütülmesini sağlar ve ilçe başkanlıkları, mahalle ve köy temsilcilikleriyle alt kademelerinin denetimini gerçekleştirir. İl Yönetim Kurulunun gündemini hazırlar ve İl Yönetim Kuruluna başkanlık ederek parti faaliyetlerinin planlanmasını ve gerçekleşmesini sağlar. Parti adına ilde yazışmaları yapar.
İl başkanı, İl Yönetim Kurulunun, İlçe Yönetim Kurulunun, il ya da büyükşehir belediye meclisi grubunun, il genel meclisi grubunun, il düzeyinde kurulmuş çalışma gruplarının kanun ve tüzükle belirlenen veya parti organlarınca verilen görevleri yerine getirmeleri için uyumlu ve verimli çalışmalarını sağlar.
Başkanı olduğu ilin çevresindeki ilçelerin ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. İlçe başkanlarıyla düzenli olarak toplanır. Parti örgütüyle, meslek ve sivil toplum örgütleriyle, sendikalarla, yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar, onların sorunlarıyla ilgilenir, çözümlerine katkıda bulunur, bu kuruluşlarda görevli partililerle iş birliği yaparak başarılı olmalarına yardımcı olur.
İl başkanı, il çevresindeki il genel meclisi grubunu, belediye meclisleri gruplarını ve partili belediye başkanlarını, çalışmaları yönlendirmek değerlendirmek ve eş güdüm sağlamak amacıyla ayrı ayrı ya da birlikte toplantılara çağırabilir.
İl başkanı, İl Yönetim Kurulunun teklifi, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun onayıyla seçim işlerini ve çalışmalarını yürütmek, parti politikalarını geliştirmek ve güçlendirmek, ilde yaşanılan siyasi, iktisadi ve sosyal olayları araştırmak ve raporlamak için, çeşitli ihtisas komisyonlarının kurulmasını sağlar ve bu komisyonlara başkanlık eder.   
İL YÖNETİM KURULU VE DİVAN KURULU
Yönetim Kurulu
Madde 44  İl Yönetim Kurulu, üst kademe parti teşkilatlarının talimatlarına uyarak, ilde parti adına, Anayasa’ya, kanunlara, parti tüzüğü ve programına uygun olarak her türlü siyasi faaliyeti yapmak, organize etmek ve denetlemekle görevlidir. 
İl Yönetim Kurulu, partinin üye sayısını artırmak için gayret gösterir, partinin siyasi görüş, amaç ve ilkelerinin yayılması ve partinin gelişmesi için gerekli çalışmaları yapar, il kongresi için gereken hazırlıkları yerine getirir.
İl Yönetim Kurulu partinin ilkelerini, amaçlarını, programını, politikalarını ve görüşlerini halka beğendirmek ve benimsetmek için çalışır. Bunlara ve partiye karşı yapılabilecek eleştirileri yanıtlar.
Tüzük kurallarını, kongrelerin ve üst yönetim birimlerinin kararlarını uygular; il düzeyinde oluşturulan çalışma gruplarının, ilçe örgütlerinin, il ya da büyükşehir belediye meclisi grubunun ve il genel meclisi grubunun çalışmalarını, yılda en az bir kez ilçe örgütlerinin hesaplarını denetler.
Bütün seçimlerde, parti adaylarının kazanmasını sağlamak için il düzeyinde ve ilçelerde gerekli çalışmaları yapar ve yaptırır. Seçim çalışmalarını denetler. Seçimlerle ilgili yasal görevlerini zamanında ve eksiksiz yerine getirir.
İl çevresinin genel anlamdaki ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. Meslek ve sivil toplum örgütleriyle, sendikalarla, yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar, onların sorunlarıyla ilgilenir, çözümlerine katkıda bulunur.
İl çevresinin genel anlamdaki ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını inceler. Bunların çözümü için proje geliştirir. Çözüm önerilerini genel merkez kamuoyu ve yetkili idari birimler ile paylaşır.
İl çevresinde uygun yerlerde, siyasal, toplumsal ve kültürel nitelikte toplantılar düzenler ve üst yönetimi bilgilendirir.
İl Yönetim Kurulu, seçim çevresi ölçeğinde, seçim dönemlerinde veya uygun görülen zamanlarda her tür seçim çalışmalarını sevk ve idare edecek kurullarla tüzükle teşkilat yapısı içerisinde tanımlanmış yardımcı kurullar oluşturabilir. Bu kurulların iş ve işleyiş usullerini belirleyebilir.
İl Yönetim Kurulu, İl Başkanıyla birlikte
a.Nüfusu 250.000’den az olan illerde başkan hariç 7 üyeden,
b.Nüfusu 250.000 – 750. 000 (750.000 dahil) arasında olan illerde 9 üyeden,
c.Nüfusu 750.000 - 1.500.000 (1.500.000 dahil) arasında olan illerde 11 üyeden,
d.Nüfusu 1.500.000’den fazla olan illerde 13 üyeden,
e.Nüfusu 4.000.000’dan fazla olan illerde 23 üyeden.
Asıl üye sayısı kadar da yedek üye seçilir.
Yönetim kurulunun başkanı, il başkanıdır. İl Yönetim Kurulu kendi üyeleri arasından, il sekreteri, muhasip ve ihtiyaca göre il başkan yardımcıları seçer. 
İl başkanı; il sekreteri, muhasip ve birisi seçim işlerinden sorumlu olmak üzere başkan yardımcıları arasında görev dağılımı yapar. İl başkanının teklifi ve İl Yönetim Kurulunun kararıyla bu görev dağılımında her türlü değişiklik yapılabilir. 
Divan Kurulu
İl Divan Kurulu il başkanının başkanlığında, il düzeyinde görev yapan parti içi organdır.
İl Divan Kurulu üyeleri; il başkanı tarafından İl Yönetim Kurulu üyeleri arasından belirlenir. İl Divan Kurulu üyeleri il başkan yardımcıları, il sekreteri ve il muhasibi sıfatıyla görev yapar.
İl Divan Kurulunun üye sayısı en az altı en fazla genel merkez başkanlık divanı üye sayısı kadardır. 
İl Divan Kurulu il başkanının başkanlığında, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile ayda en az iki defa toplanır.
İl Divan Kurulu, İl Yönetim Kurulunun gündemini hazırlar, il başkanının verdiği işleri yapar, il kongresi ve İl Yönetim Kurulunca alınmış kararların ve verilen görevlerin icrasını sağlar.
İl başkanının teklifi ve İl Yönetim Kurulunun kararıyla İl Divan Kurulunun görev dağılımında her türlü değişiklik yapılabilir.
İl Divan Kurulu üyelerinin iş ve işleyişleri çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.
İLÇE KONGRESİ 
Madde 45 İlçe kongresi, ilçe teşkilatının en üst karar ve denetim organıdır. İlçe kongresi iki yıldan az, üç yıldan çok olmayan bir süre içerisinde toplanır. 
İlçe kongrelerinde, ilçe yönetiminin faaliyet ve kesin hesap raporları görüşülür, İlçe Başkanı ve Yönetim Kurullarının asıl ve yedek üyeleriyle il kongresinin asıl ve yedek delegeleri seçilir ve gündemdeki konular müzakere edilerek karara bağlanır.   
İLÇE KONGRE DELEGELERİ
Madde 46 İlçe kongresi, seçilmiş en çok dört yüz delege ile tabii delegelerden oluşur. İlçeye kayıtlı üye sayısı dört yüzden az ise, üyelerin tamamı ilçe kongre delegesi sayılır.
A. Seçilmiş Delegeler:
İlçe kongre delegelerinin, köy ve mahallenin seçmen kütüğünde kayıtlı üyeler arasından seçilmeleri zorunludur. 
Delege seçimleri için, İlçe Yönetim Kurulu, seçim işlemlerini düzenlemek ve yeterli sayıda parti üyesini, delege seçimini yürütmek ve sandık başlarında görevlendirmekle yetkili ve görevlidir. 
Delege sayısının köy ve mahallelere göre tespitinde, kayıtlı üye sayısı dört yüzden fazla ise öncelikle her köy veya mahalleye bir delege tahsis edilir. Geri kalan delege sayısı için partinin son genel seçimde o ilçede almış olduğu toplam oya bölünür. 
Çıkan katsayı o ilçeye bağlı her mahalle veya köyde alınmış oyla çarpımı sonucunda çıkan sayıyla tahsis olunan sayının toplamı, ilgili mahalle veya köyün ilçe kongresi için seçeceği delege sayısını teşkil eder. 
Çeşitli nedenlerle partinin kongresi yapılan ilçede son milletvekilliği genel seçimlerinde almış olduğu oyun belli olmaması halinde; büyükşehir statüsündeki illerde son belediye meclisi, diğer illerde il genel meclisi seçim sonuçlarına göre, onun da belli olmaması halinde, katsayı hesaplamasında ilçenin toplam seçmen sayısıyla mahalle ve köy seçmen sayısına göre aynı yöntem uygulanarak delege dağılımı belirlenir. 
Delege seçimleri, hafta sonu yapılmak zorundadır ve seçimden on beş gün önce mahalle ve köy delege seçimlerinin nerede ve hangi saatler arasında yapılacağı, delege sayısı ve parti üye listesi İlçe Başkanlığında askıya çıkarılmak suretiyle ilan edilir. Listeler seçim sonuna kadar askıda kalır. İlçe Yönetim Kurulu; her köy ve mahallede kayıtlı parti üyelerinin listelerini, üye kayıt defterine uygun olarak ve üyelerin tanınmasını ve onlara ulaşılabilmesini sağlayacak telefon adres ve doğum tarihlerini de ihtiva edecek şekilde ayrı ayrı hazırlayıp köy ve mahalle temsilcisi veya yönetimine de tebliğ eder. Yine mahalli imkanlarla en az on beş gün önce ilan edilir. Hoparlör, ilan tahtası ve varsa basın yayın, internet, sosyal medya yoluyla da ilan edilebilir. Ayrıca İlçe Başkanlığınca üye kayıt bilgilerindeki telefon numaralarına kısa mesaj yoluyla listenin askıya çıktığı ve seçimlerin tarih, saat ve yeriyle ilgili bilgilendirme kısa mesajı atılır.
Askıdaki listelere ilk yedi gün içerisinde İlçe Seçim Kurulu nezdinde itiraz edilebilir. İlçe Seçim Kurulunun aynı gün vereceği karar kesindir. 
İlçe delege sayısının, dörtte biri kadar yedek delege de seçilir. Seçilmiş delegelerin ölüm, istifa ve ihraç gibi sebeplerle parti üyeliğinin düşürülmesi halinde yedek delegeler sırayla davet edilir.
Belde ve beldeye bağlı mahallelerde delege seçimini Belde Yönetim Kurulu yürütür.
Delege seçimleri gizli oy, açık tasnif esasına göre liste usulü yapılır, listeler alfabetik soyadına göre hazırlanır ve tutanak altına alınır. 
Delege seçimlerine ilçenin parti üyeleri, gerekçesi yazılı dilekçeyle birlikte, İlçe Seçim Kuruluna itiraz edebilir. İlçe Seçim Kurulunun vereceği karar kesindir.
B. Tabii Delegeler:
İlçe kongresinin tabii delegeleri; İlçe Başkanı, partili ilçe belediye başkanı, ilçeye bağlı diğer belde belediyelerin başkanlarıdır.  Partili Büyük Şehir Belediye Başkanı hariç İl Belediye Başkanları merkez ilçe kongresinin tabii delegesidir.  
Kurucu ve geçici İlçe Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerinin de kongreye katılma hakları olmakla beraber, delege sıfatı olmayanların oy kullanma hakları yoktur.
İlçe Yönetim Kurulu başkan ve üyeliği sıfatıyla kongrenin tabii üyesi olanlar, yönetim kurulunun ibrasına ilişkin oylamalara katılamazlar.  
İLÇE KONGRESİNDE İL KONGRESİNE SEÇİLECEK DELEGE SAYISI
Madde 47 İlçe kongresinde il kongresi için seçilecek delege sayısı, son milletvekili genel seçiminde partinin o ilçede aldığı oy sayısına göre hesaplanır. Altı yüz sayısı, il seçim çevresinde son milletvekili genel seçiminde partinin aldığı oy sayısı toplamına bölünür. Çıkan katsayı, ilçe seçim çevresinde partinin aldığı oyla çarpılır. Çıkan rakam ilçenin seçilecek delege sayısını gösterir.
Çeşitli nedenlerle partinin kongresi yapılan ilçede genel seçimlerde almış olduğu oyun belli olmaması halinde; büyükşehir statüsündeki illerde son belediye meclisi, diğer illerde il genel meclisi seçim sonuçlarına göre, onun da belli olmaması halinde, katsayı hesaplamasında ilin toplam seçmen sayısı, delege sayısı hesabında ise ilçelerin toplam seçmen sayıları kullanılarak delege dağılımı aynı usulle belirlenir. 
İLÇE BAŞKANI
Madde 48 İlçe başkanı, ilçe kongresinde, en az iki en çok üç yıl için, gizli oyla seçilir.
Aynı kişi, kesintisiz en fazla üç dönem ilçe başkanı seçilebilir. Kurucu ilçe başkanlığı dönem olarak sayılmaz. 
İlçe başkanı, ilçe teşkilatını temsil eder, partinin ilçe düzeyindeki çalışma ve faaliyetlerinin disiplinli bir şekilde yürütülmesini sağlar, mahalle ve köy temsilcilikleriyle alt kademelerinin denetimini gerçekleştirir. İlçe Yönetim Kurulunun gündemini hazırlar ve İlçe Yönetim Kuruluna başkanlık ederek parti faaliyetlerinin planlanmasını ve yürütülmesini sağlar. Parti adına ilçede yazışmaları yapar.
İlçe başkanı, İlçe Yönetim Kurulunun, ilçe çevresindeki belediye meclisi grubunun, ilçe düzeyinde kurulmuş çalışma gruplarının, Belde Başkanları ve Belde Yönetim Kurullarının, muhtarlık bölgesi görevlileri çalışma gruplarının, kanunda ve tüzükte belirlenen ya da parti organlarınca verilen görevleri yerine getirmeleri için uyumlu ve verimli çalışmalarını sağlar.
İlçe başkanı, başkanı olduğu ilçenin ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını inceler, bunların çözümüne yardımcı olur, belde başkanlarıyla düzenli olarak toplanır, parti teşkilatlarıyla meslek ve sivil toplum kuruluşları, sendikalarla, yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar; onların sorunlarıyla ilgilenir, çözümlerine katkıda bulunur, bu kuruluşlarda partililerle işbirliği yaparak başarılı olmalarına yardımcı olur.
İlçe başkanı, belediye çalışmalarında etkinlik ve başarı sağlamak için Partili Belediye Başkanlarıyla sürekli temas halinde olur.  
İLÇE YÖNETİM KURULU VE DİVAN KURULU
Madde 49 Yönetim Kurulu İlçe Yönetim Kurulu, üst kademe parti teşkilatlarının talimatlarına uyarak ilçede parti adına, Anayasaya, yasalara, Parti Tüzüğü ve Programına uygun olarak her türlü siyasi faaliyeti yapmak, yürütmek ve denetlemekle görevlidir. 
İlçe Yönetim Kurulu, partinin üye sayısını artırmak için gayret gösterir. 
Partinin siyasi görüş, amaç ve ilkelerinin yayılması ve partinin gelişmesi için gerekli çalışmaları yapar, ilçe kongresi için gereken hazırlıkları yerine getirir.
İlçe Yönetim Kurulu, ilçe başkanıyla birlikte 

  1. Nüfusu 20.000’den az olan ilçelerde Başkan hariç 5 üyeden,

  2. Nüfusu 20.000 - 50.000 (50.000 dahil) arasında olan ilçelerde 7 üyeden

  3. Nüfusu 50.000 - 100.000 (100.000 dahil) arasında olan ilçelerde 9 üyeden,

  4. Nüfusu 100.000 - 500.000 (500.000 dahil) arasında olan ilçelerde 11 üyeden,

  5. Nüfusu 500.000’den fazla olan ilçelerde 13 üyeden,

Asıl üye sayısı kadar da yedek üye seçilir.
İlçe Yönetim Kurulu, ilçe çevresinde partinin başarısı ve amaçlarının gerçekleştirilmesi için yapılacak çalışmaları düzenlemekle ve yürütmekle yükümlüdür. Bu amaçla;
Partinin ilkelerini, amaçlarını, programını, politikalarını ve görüşlerini halka ulaştırmak ve benimsetmek için çalışır. Bunlara ve partiye karşı yapılabilecek eleştirilere yanıt verir.
Tüzük kurallarını, kongrelerin ve üst yönetim birimlerinin kararlarını uygular, vereceği görevleri yapar. İlçe düzeyinde oluşturulan çalışma gruplarının, belde örgütlerinin, muhtarlık bölgesi görevlileri çalışma gruplarıyla ilçe çevresindeki belediye meclisleri parti gruplarının çalışmalarını düzenler ve denetler.
Bütün seçimlerde parti adaylarının kazanmasını sağlamak için gerekli çalışmaları yapar ve yaptırır. Seçim teşkilatlanması yapar. Seçim çalışmalarını denetler. Seçimlerle ilgili yasal görevleri zamanında ve eksiksiz yerine getirir.
İlçe çevresindeki mahalle ve köylerin ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. Meslek ve sivil toplum örgütleriyle, sendikalarla, yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar, onların sorunlarıyla ilgilenir, çözümlerine katkıda bulunur, bu kuruluşlarda görevli partililerle iş birliği yaparak başarılı olmalarına yardımcı olur. 
İlçedeki ekonomik, sosyal ve siyasal olaylarla ilgili bilgileri toplayıp değerlendirir ve üst yönetim birimlerine bildirir.
Üst yönetim biriminin bilgisiyle ilçe sınırları içinde siyasal, toplumsal ve kültürel nitelikte toplantılar düzenler.
Gerekli gördüğü konularda araştırma, inceleme ve değerlendirme yapmak üzere uzmanların ve üyelerin katılacağı çalışmaları programlayarak gerçekleştirir.
Partinin gelir kaynaklarını geliştirmek ve arttırmak için çalışmalar yapar.
İl Yönetim Kurulunun bilgisi ve onayıyla ilçe çevresinde parti çalışmalarını sürdürmek amacıyla çalışma ve seçim büroları açabilir. 
Üyeler için düzenlenen parti içi eğitimle ilgili gerekli çalışmaları yapar.
Divan Kurulu
İlçe Divan Kurulu ilçe başkanının başkanlığında, ilçe düzeyinde görev yapan parti içi organdır.
İlçe Divan Kurulu üyeleri, ilçe başkanı tarafından İlçe Yönetim Kurulu üyeleri arasından belirlenir. İlçe Divan Kurulu üyeleri ilçe başkan yardımcıları, sekreter ve muhasip sıfatıyla görev yapar.
İlçe Divan Kurulunun üye sayısı en az altı en fazla genel merkez başkanlık divanı üye sayısı kadardır. 
İlçe Divan Kurulu ilçe başkanının başkanlığında, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ada en az üç defa toplanır.
İlçe Divan Kurulu, İlçe Yönetim Kurulunun gündemini hazırlar, ilçe başkanının tevdi ettiği işleri yapar, ilçe kongresi ve İlçe Yönetim Kurulunca alınmış kararların ve verilen görevlerin icrasını sağlar.
İlçe başkanının teklifi ve İlçe Yönetim Kurulunun kararıyla İlçe Divan Kurulunun görev dağılımında her türlü değişiklik yapılabilir.
İlçe Divan Kurulu üyelerinin iş ve işleyişleri çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir. 
BELDE TEŞKİLATI
Madde 50  Belde teşkilatı il ve ilçe merkezleri dışında belediye teşkilatı olan yerlerde kurulur.
Belde teşkilatları ilçe başkanlığına bağlıdır. Belde başkanı İlçe yönetim Kurulunun teklifi ve İl Yönetim kurulunun kararıyla tanır. Belde Yönetim Kurulu belde başkanın teklifi ve İlçe Yönetim Kurulunun onayıyla atanır. Belde Yönetim Kurulu üye sayısı üçten az, on beşten fazla olamaz.
Belde başkanı; partinin belde düzeyindeki çalışma ve faaliyetlerinin koordinasyon ve yürütmesini sağlar, denetimini gerçekleştirir ve belde teşkilatını temsil eder. Aynı kişi, kesintisiz en fazla üç olağan dönem belde başkanı atanır veyahut seçilebilir.
Belde Yönetim Kurulu ilk toplantısında bir muhasip ve bir sekreter üyeyle yeter sayıda başkan yardımcısı seçer. Belde Yönetim Kurulu toplantıları en az ayda bir kez yapılır.
Nüfusu iki binden fazla olan beldelerde seçimli kongre yapılıp yapılmamasına İlçe Yönetim Kurulunun teklifi üzerine İl Yönetim Kurulunca karar verilir. 
Belde teşkilatlanmasının hangi usul ve esaslar dahilinde yapılacağı, siyasi partiler kanunundaki hükümler dahilinde çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Belde teşkilatlarının görev süresi, bağlı olduğu ilçe teşkilatının görev süresiyle sınırlıdır.  
MAHALLE, KÖY VE SANDIK TEMSİLCİLİKLERİ
Madde 51 Mahalle, köy ve sandık bölgesi temsilcilikleri; parti teşkilatlanmasının ve faaliyetlerinin en temel bölgesidir. Partiyi, parti programını seçim taahhütleriyle faaliyetlerini tanıtmak, aksaklıkları ve talepleri tespit edip rapor etmek, verilecek parti görevlerini yapmak üzere, ilçe ve belde yönetim kurullarınca parti üyeleri arasından köy, mahalle ve sandık bölgesi temsilcilikleri veya üç kişiden az olmayan temsilci kurullar oluşturulabilir. Bu kurullarda cinsiyet kotasına uygun düzenleme yapılır. Temsilci ve kurulların görev süresi bağlı olduğu ilçenin görev süresi kadardır.
İlçe Yönetim Kurulu kararıyla temsilcilik kurulan mahalle veya köylerde oturan üyelerin katılımıyla seçimli kongre düzenlenebilir. Düzenlenen kongrelerde biri temsilci olmak üzere en az üç üyeden oluşan yönetim kurulları seçilebilir. 
Temsilcilerin ve yönetim kurulu üyelerinin görev süresi bağlı olduğu İlçe Yönetim Kurulunun görev süresi kadardır.

İLÇE VE İL TEŞKİLATLARINA İLİŞKİN ORTAK HÜKÜMLER

YÖNETİM KURULLARININ TOPLANTI VE KARAR YETER SAYISI 
Madde 52 Kurul toplantıları esas olarak teşkilat binasında yapılır. Başkanın önerisi, yönetim kurulunun onayıyla önceden gün ve saati belirtilmek ve yönetim kurulu üyelerine tebliğ edilmek koşuluyla, mülki sınırlar içerisinde başka bir yerde de yönetim kurulu toplanabilir.
Yönetim kurullarınca çağrılıp dinlenmesine karar verilenler dışında, kurul üyesi olmayanlar toplantılara katılamaz.
İl ve İlçe Yönetim Kurulları, en az ayda bir defa olağan toplanır. Gerekli görülen hallerde illerde il başkanı, ilçelerde ilçe başkanı tarafından veya İl ve İlçe Yönetim Kurulu üye tam sayısının dörtte birinin yazılı isteği ile yönetim kurulları belirtilen gün ve saatte olağanüstü toplantıya çağırılabilir. Olağanüstü toplantılarda sadece toplantı nedeni olan konular görüşülür. 
Yönetim kurulları salt çoğunlukla toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. 
Oylarda eşitlik olması halinde başkanın katıldığı görüş kabul edilmiş sayılır.
Yönetim kurulu kararları, karar defterine yazılır ve toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır. Karara muhalif olanlar gerekçelerini karar defterine şerh düşmekle yükümlüdür. Gerekçesiz muhalefet şerhi yok hükmündedir. 
Toplantı günü bildirilmiş olmasına rağmen, haklı bir mazereti olmaksızın, üst üste üç veya iki yılda altı toplantıya katılmayan üye, yönetim kurulu üyeliğinden istifa etmiş sayılır.
İstifa etmiş sayılan üyenin bir üst kademeye itiraz hakkı vardır. Üst yönetim kurulunun kararı kesindir. Ancak bu fıkra, üst kademece belirlenmiş kongre takvimi içerisinde uygulanmaz. 
İstifa etmiş sayılan yönetim kurulu üyesinin istifa kararı kesinleştikten sonra yerine sırasıyla yedek yönetim kurulu üyelerinden çağrılır.
YÖNETİM KURULU BAŞKAN VE ÜYELİKLERİNDE DÜŞME 
Madde 53 Yönetim kurulu asıl ve yedek üyeliklerinde tamamıyla bir düşme olduğu hallerde Genel Başkanın teklifi ve Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararıyla geçici yönetim kurulu atanır. 
Atanan geçici yönetim kurulları atandıkları tarihten itibaren ilçelerde 30 gün illerde 45 gün içerisinde kongre yaparlar.
Kısmi düşüşlerde, eksilen üyelikler yedek üyelerden sırasına göre çağrılarak tamamlanır. Yedek üyelerle birlikte yönetim kurulunun salt çoğunluğu sağlanamıyorsa, kurul toptan işten çekilmiş sayılır ve Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca geçici yönetim kurulu ataması yapılır. 
Ölüm, istifa veya parti üyeliğinin düşmesiyle başkanlığın düşmesi hallerinde, yönetim kurulunca, yönetim kurulu üyeleri arasından yeni bir başkan gizli oyla seçilir.
İlçe ve il kongrelerinin olağanüstü toplanması, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararıyla veya kademe delege tam sayısının 1/3’ inin parti müfettişi huzurunda veya noterlikte tevsik edilmiş yazılı isteğiyle yapılır.
Şartların oluşması halinde, kademe yönetim kurulunun gerekli hazırlıkları yaparak talebin tebliğinden itibaren 45 gün içinde olağanüstü kongreyi toplaması zorunludur. Olağanüstü toplantının gündemi, toplantıyı talep edenlerce belirlenir. Gündemin hangi konulardan oluşacağına karar veya talep yazısında belirtilir. Olağanüstü toplantı gündemine belirtilen kararlar dışında başka gündem maddesi eklenemez.
BİRDEN FAZLA GÖREV YASAĞI
Madde 54 İl ve ilçe teşkilatında başkan veya yönetim kurulu üyeliklerine seçilmiş olanlar, kongre delegelikleri hariç olmak üzere tek görev yürütebilirler. 
Mahalli idareler seçimleri sonunda bir göreve seçilmiş olanlar, aynı zamanda teşkilat kademelerinde başkan ve kurul üyeliklerinden istifa etmiş sayılırlar. Partinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu Yönetim, Disiplin ve Denetim Kurullarının asıl ve yedek üyeleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanında görevli olan milletvekilleri, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ile Disiplin Kurulu asıl ve yedek üyesi olamazlar.
Her kademe disiplin kurullarında görev alanlar, kongreler, Türkiye Büyük Millet Meclisindeki parti grubu üyelikleri hariç, partinin diğer organ görevlerinde bulunamaz, partiye herhangi bir iş ve hizmet bağıyla bağlı olamaz ve partiden herhangi bir suretle gelir sağlayamazlar. 
Bir disiplin kurulunda görev alan kimse, diğer bir disiplin kurulunda görev alamaz. Eşlerle bir ve ikinci derecedeki kan ve sıhri hısımlar, aynı disiplin kurulunda görev alamazlar. Bunlarla ilgili kararlara katılamazlar.
KONGRELER
Madde 55 Kongreler en az iki en fazla üç yıl içerisinde toplanır.
Merkez Karar ve Yönetim Kurullarınca belirlenecek kongre takvimi içinde olmak şartıyla belde ilçe kongrelerinin günlerini İl Yönetim Kurulları, il kongrelerinin günlerini ise Merkez Karar ve Yönetim Kurulu belirler. 
İlçe ve il kongrelerinde, üst kademe kongresi için seçilmesi gereken sayıda asıl, bu miktarın dörtte biri kadar yedek delege seçimi yapılır.
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, delege seçimlerinde kanun ve tüzük hükümlerine aykırılık olmasının tespit edilmesi haline münhasır olmak üzere ilçe, il ve kongre delege seçimlerini, ilçe ve il ölçeğine göre kısmen veya tamamen iptal edip yeniden yapılmasına, üye tam sayısının en az 2/3 çoğunluğunun oyu ile karar verebilir.
Adaylar ilan edilen delege listelerinin onaylı bir suretini ilçe ve il başkanlığından yazılı olarak talep edebilirler. Bu durumda talep tarihinde onaylı bir liste sureti aday üyeye verilir.
Bu Tüzükte yer alan İlçe Seçim Kurulu ve İlçe Seçim Kurulu Başkanı Yüksek Seçim Kurulu tarafından görevlendirilen kongrelerin yapılacağı yerdeki yetkili İlçe Seçim Kurulu ve İlçe Seçim Kurulu Başkanıdır. Sandık Kurulu ise kongrenin yapılacağı yer İlçe Seçim Kurulu tarafından kongre seçimlerinde görev verilen sandık kuruludur. 
KONGRE GÜNDEMİ
Madde 56 Kongre gündemi, kongreyi düzenleyen kademelerinin yönetim kurulunca hazırlanır. Gündemin kanunlara, parti tüzüğüne uygun olarak hazırlanmasından ilgili yönetim kurulu sorumludur. Gündem maddelerinin sırası hazır bulunan delegelerin onda birinin teklifi ve kongreye katılanların çoğunluğunun kararıyla değiştirilebilir veya aynı şekilde gündeme yeni maddeler ilave edilebilir. 
KONGREYE DAVET, YOKLAMA VE KONGRENİN AÇILMASI
Madde 57 İl ve ilçe kongrelerinin yeri, günü, saati ve gündemiyle kongreye katılacak parti üyelerini belirleyen listeler, kongreden en az on beş gün önce İlçe Seçim Kuruluna bildirilerek il ve ilçe merkezlerinde üye adres ve telefon bilgilerini ihtiva eder şekilde ilan edilir. İlçe ve il kongreleri yine en az on beş gün öncesinden gündemi de ihtiva edecek şekilde mahalli bir gazetede veya gazetelerde ilan edilir. İl ve ilçe başkanları kongreye yüksek oranda katılımı sağlamak amacıyla gerekli sözlü ve yazılı duyuruda bulunmakla yetkili ve görevlidir. 
Kongrenin yeri, tarihi ve saati; telefon, e-posta veya kısa mesaj servisi (SMS) yöntemlerinden en az biri aracılığıyla da delege ve kayıtlı üyelere bildirilir.
Yapılan ilan ve bildirimlerde, ilk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamaz ise ikinci toplantının yeri, günü ve saati de belirtilir.
Kongrede kararlar, tüzükte yazılı istisnai durumlar saklı kalmak üzere, oylamaya katılanların salt çoğunluğu ile alınır. 
İlçe Seçim Kurulu Başkanı, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip incelemek suretiyle varsa eksiklikleri tamamlattırdıktan sonra seçime katılacakları belirleyen listeyi onaylar ve iade eder. Onaylanan listenin tasdikli örneği başvurusu üzerine aday olmak isteyen parti üyelerine de verilir.
Onaylanan liste ile toplantıya ilişkin diğer hususlar kongrenin toplantı tarihinden yedi gün önce partinin ilgili teşkilatının bulunduğu binada asılmak suretiyle ilan edilir. İlan süresi üç gündür. 
İlan süresi içinde, listeye yapılacak itirazlar İlçe Seçim Kurulu Başkanı tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır. Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ilişkin diğer hususlar, İlçe Seçim Kurulu Başkanı tarafından onaylanarak partinin ilgili teşkilatına gönderilir.
Kongrelerde yapılacak seçimler, ilgili seçim kurulunun gözetimi ve denetiminde yapılır. 
Kongre başlamadan önce yeter sayısının varlığı, yoklama cetvelindeki imzalar sayılmak suretiyle kongresi yapılacak teşkilatın sekreteri ile iki yönetim kurulu üyesi veya en az üç delegenin imzasını taşıyan bir tutanakla tespit edilir. 
Kongrenin açılışı, kongresi yapılacak teşkilatın başkanı veya onun görevlendireceği yönetim kurulu üyesi tarafından yapılır. Başkanın yokluğunda bu görev sekreter üye tarafından yapılır. Sekreterin de yokluğu halinde kongreyi hazır bulunan en yaşlı delege açar.
İl ve ilçe kongreleri delege toplam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. İlk toplantıda yeterli katılımın olmaması halinde, ikinci toplantı katılanlarla yapılır.
KONGRE BAŞKANLIK DİVANININ OLUŞTURULMASI VE GÖREVLERİ
Madde 58 Kongre açıldıktan sonra bir Divan Başkanı, bir Divan Başkan Yardımcısı ile üç kâtip üyeden müteşekkil bir Başkanlık Divanı seçilir. 
Divan başkan adayı bir kişi ise; seçim, el kaldırmak suretiyle açık oyla yapılır.
Birden fazla aday çıkması durumunda ise gizli oya başvurulur. Böyle bir durumda, gizli oylamanın gerektirdiği tedbirler derhal alınır ve üç kişiden az olmayan sayım ve tasnif kurulu el kaldırmak suretiyle açık oylama ile oluşturulur. Oylama ve tasnif işleminin bitimiyle Kongre Divan Başkanlığını kazanan isim açıklanır ve sonrasında Kongre Başkanlık Divanının diğer üyeleri yine el kaldırmak suretiyle açık oyla seçilirler.
Kongre Divan Başkanı ve üyeleri kongreyi parti tüzüğü ve ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleşmesini temin için gerekli önlemleri almak, düzen ve ahenk içinde yürütmek, kongre gündemini icra etmek, tutanağını düzenlemek ve muhafaza etmekle görevli ve yetkilidir. 
Divan Başkanı toplantıyı yönetir, söz isteyenlere, makul süreler içerisinde söz verir.
Kongre Divanı, ortaya çıkan lüzum üzerine kararlarını üye sayısının salt çoğunluğuyla verir. Oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu taraf, çoğunluğu sağlamış sayılır. 
Kongre Divan Başkanı, toplantı sırasında düzeni bozanları sözlü uyarır, sözlü uyarıya rağmen düzeni bozmaya devam edenler, oy verme hakları saklı kalmak kaydıyla toplantıdan çıkarılır, seçimlere geçildiğinde oy kullanmak üzere toplantıya alınır. Divan başkanı, gerekli görürse kongreye ara verip izleyici yerlerini boşaltabilir. Bu konuda alınacak karar kesindir. 
KONGRENİN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 59 Kongrelerde;
    a- Yönetim kurullarının faaliyet raporları görüşülür ve karara bağlanır,
    b- Yönetim kurullarının muhasebe ve kesin hesap raporuyla ilgili işlemleri görüşülür ve karara bağlanır. Delegelerin onda birinin teklifi veya Divan Başkanının isteğiyle kesin hesap raporunu incelemek üzere üç üyeden az olmamak üzere bir komisyon kurulabilir ve komisyonun vereceği rapor kongrece kabul veya reddedilir. Kesin hesap raporu kongrece kabul edilirse, ilgili yönetim kurulu ibra edilmiş sayılır. 
c- Parti gündemi ve ülke gündemine dair her türlü konu, kanunlara ve ilgili mevzuata aykırı olmamak kaydıyla görüşülür ve karara bağlanır. Kongre gündemine ilişkin teklifler, kongre delegelerinin onda birinin yazılı önerisiyle gündeme alınır. 
d- Yönetim kurullarının başkanları, asıl ve yedek üyeleri, il disiplin kurulu asıl ve yedek üyeleri ile bir üst kongrenin veya kongrenin asıl ve yedek delegelerinin seçimi gerçekleştirilir. 
KONGRELERDE ADAYLIK VE SEÇİMLER
Madde 60 İl veya İlçe Başkanları ve Yönetim Kurullarının seçimleriyle bir üst kongre veya kongrenin delege seçimleri ve İl Disiplin Kurulu seçimleri kanunlara uygun olarak, yargı gözetimi ve denetimi altında gizli oy ve açık tasnif yöntemiyle yapılır. İl ve ilçe kongrelerinde bütün seçimler birlikte yapılır. 
Seçilme yeterliliğine sahip her parti üyesi, en az otuz delegenin teklifi ile kongre seçimlerinde adaylığını koyabilir veya aday gösterilebilir. Delegeler birden fazla aday teklif edemez. Blok veya çarşaf listelerin dışında ferdi aday da olunabilir. 
Kongrelerde kural olarak blok liste yöntemi uygulanır ancak, kongre üyelerinin beşte birinin yazılı başvurusu ve kongreye katılanların salt çoğunluğunun karar vermesiyle çarşaf liste yöntemi de kararlaştırılabilir. Divan Başkanı kongrelerde seçilecek organlara adaylık müracaatı için makul bir süre tespit eder, kongreye duyurur, bu süre sonunda müracaat eden adayları ilan eder ve kongre salonunda görünür bir yerde asılmasını temin eder.
Adaylıktan çekilme ve itirazlar varsa, karara bağlanarak adaylar kesinleşir.
İlçe Seçim Kurulu Başkanı, seçimler için yeteri kadar sandık kurulu oluşturur. Sandık Kurulu, bir başkan ve iki üyeden oluşur. Sandık Kurulu Başkanıyla bir üye memurlar, diğer üye ise aday olmayan parti üyeleri arasından seçilir. Her sandık için aynı şekilde ve sayıda yedek sandık kurulu belirlenir. Sandık Kurulu Başkanının yokluğunda, memur üye sandığa başkanlık eder. Sandık Kurulu, kanunun ve parti tüzüğünün öngördüğü esaslara göre seçimlerin yürütülmesi ve oyların tasnifiyle görevli olup bu görevleri seçim ve tasnif işleri bitinceye kadar aralıksız devam eder.
Seçimler
Blok listeyle seçim yapılacaksa listeler yeteri kadar çoğaltılır ve varsa ferdi aday pusulalarıyla birlikte mühürlenmek üzere İlçe Seçim Kurulu Başkanına veya Sandık Kurulu Başkanına teslim edilir ve mühürlendikten sonra oy pusulası olarak kullanılır. 
Birden fazla blok listeyle seçim yapılması halinde delege bu listelerden birinde bulunan adayı çizebilir yerine diğer listedeki bir adayı veya ferdi adayın ismini yazabilir. Her organın seçilecek aday sayısından fazla aday ismi yazılması halinde oy pusulası geçersiz sayılır. 
Bir zarftan birden fazla aynı içerikli blok liste çıkarsa bunlardan biri geçerli sayılır. Farklı içerikli birden fazla blok liste çıkması durumunda ise hiçbiri dikkate alınmaz ve geçersiz oy olarak kabul edilir. 
Çarşaf liste usulü kabul edilirse; Kongre Divan Başkanı seçilecek kurulların her biri için ayrı ayrı adaylığa müracaat için makul bir süre belirler. Bu süre içinde müracaat eden toplu ve ferdi adayların isimlerinin başlarına kare veya daire şeklinde kutucuklar konularak her kurul için ayrı ayrı çarşaf listeyi hazırlar. Divan Başkanı adayların hangi harften itibaren sıralanacağını kurayla belirler.
Çarşaf listeler bu şekilde hazırlandıktan sonra divan bir nüshasını tasdik ederek muhafaza eder. Yeteri kadar çoğaltılan listeler ve oy zarfı mühürlenmek üzere İlçe Seçim Kurulu Başkanına veya Sandık Kurulu
Başkanına teslim edilir.
Mühürlenen çarşaf liste oy pusulası olarak kullanılır.
Delegeler, seçilecek organın sayısı kadar adayı işaretleyebilir, aday sayısından fazla veya seçilecek üye sayısının yarısından az işaretli oy pusulaları geçersiz sayılır. Oy pusulasında veya zarfında kimin tarafından verildiğine dair işaret bulunan oylarla İlçe Seçim Kurulu veya Sandık Kurulu mührü bulunmayan oylar geçersiz sayılır. Kesinleşmiş delege listesinde adı yazılı olmayanlar oy kullanamazlar.  Delege oyunu bizzat kullanır. Sandıklar açılır ve oy sayım dökümü yapılır. Sayım döküm sonucu en çok oya göre yapılacak sıralamayla asıl ve yedek üyeler belirlenir. Eşit oy halinde İlçe Seçim Kurulunca kur’a çekilir. Seçim sonuçlarını İlçe Seçim Kurulu yetkilisi açıklar, bu sonuçlar kongre tutanağına yazılır.  Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Kongrenin toplantısı ile ilgili hükümler uygulanır.   
KONGRE SEÇİMLERİNE İTİRAZLAR VE KONGRENİN KESİNLEŞMESİ
Madde 61 Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tespit edilir, Sandık Kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Tutanakların bir örneği seçim yerinde asılmak suretiyle ilan edilir. Kullanılan oylar ve diğer belgeler, tutanağın bir örneğiyle birlikte üç ay süreyle saklanmak üzere İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına verilir.
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemlerle tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına karşı, İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına itiraz edilebilir. Bu itirazlar İlçe Seçim Kurulu Başkanı tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak karara bağlanır.
İlçe Seçim Kurulu Başkanın kararı, seçimlerin iptali ve yenilenmesi yönünde ise, bir aydan az ve iki aydan fazla olmayacak bir süre içerisinde, İlçe Seçim Kurulu Başkanının belirleyeceği tarihte seçimler tekrar yapılır.
Kongre tutanakları, Kongre Başkanlık Divanınca en az üç suret düzenlenerek yeni seçilen yönetim kuruluna verilir. Bu tutanakların bir sureti bir üst yönetime gönderilir.
Kongrelerde seçilen yönetim kurullarıyla atanan yönetim kurulları, tüzükte belirtilen bir göreve seçilenlerin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, mesleği veya sanatı, ikametgâhı, nüfus cüzdanı örneği seçilme tarihinden başlayarak on beş gün içinde o mahallin en büyük mülki amirliğine yazıyla gönderilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

    SEÇİMLERE KATILMA VE PARTİ ADAYLARININ TESPİTİ
SEÇİMLERE KATILMA
Madde 62 Siyasi Partiler Kanunu, seçim kanunları ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararıyla seçimlere tüm ülke genelinde katılım sağlanır. Belirli bölgelerde katılım kararı Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun üye tam sayısının en az üçte ikisinin kararıyla alınır. 
Vatan ve Hürriyet Partisinin tüm teşkilatları, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu sorumluluğunda Genel Başkanın önderliğinde her an seçimlere katılmaya hazır durumda bulunmakla sorumludur. 
Genel ve yerel seçimlerde ortak hükümler uygulanır.
ADAYLIĞA MÜRACAAT
Madde 63 Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun belirleyeceği seçim adaylığı müracaat esasları doğrultusunda, adaylık başvuruları Genel Merkeze yazılı olarak gerekli belgelerle birlikte şahsi olarak yapılır. Milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği ve il genel meclis üyeliği aday adayları için 9. maddede düzenlenen üç aylık süre şartı uygulanmaz. 
Siyasi Partiler Kanunu ve Seçim kanunlarınca belirlenen esaslar çerçevesinde aday olamayacaklar ve partinin ilkelerine karşı aykırı tutum ve davranışları tespit edilenler ile belirtilen gün ve saatte görevlerinden istifa etmeyen kişilerin adaylıkları kabul edilmez.
Yapılacak ön incelemede, ön seçim, teşkilat yoklaması (aday yoklaması) ve merkez yoklamasına katılacak adaylar Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından belirlenir. 
Ön incelemede mülakat, anket, araştırma gibi tespit yöntemleri ile komisyon oluşturulması gibi konular Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararlaştırılır. 
Aday adaylarının müracaatları ile ilgili kabul veya ret kararları Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun  salt çoğunluğunun oyu ile alınır. Adaylığı kabul edilmeyenler ön seçime de katılamazlar.
Milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği ve il genel meclis üyeliği aday adaylarından alınacak adaylık başvuru ücreti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından belirlenir. Kadın aday adayları belirlenen ücretin yüzde yirmisini öder.
ADAY TESPİTİ
Madde 64 Yapılacak genel, kısmi ve ara seçimlerde, aday belirleme usulü; Siyasi Partiler Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, ön seçim, teşkilat yoklaması, aday yoklaması ve merkez yoklaması veya merkez adaylığıdır.
Aday tespitinde hangi seçim çevresinde hangi yöntemin uygulanacağına Merkez Karar ve Yönetim Kurulu karar verir.
Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca yapılan ön inceleme sonunda aday adaylığı uygun görülenler arasından adayların sıralaması için ön seçim, aday yoklaması ve merkez yoklaması usullerinden biri veya birkaçı ya da tamamı uygulanabilir.
Ön Seçim 
Ön seçim, İlçe Seçim Kurulunun denetim ve gözetiminde, her seçim çevresinde parti üyelerinin tamamının gizli oy açık tasnif şeklinde kullanacakları oyları ile adayların liste sıralamalarının belirlendiği yöntemdir.  Adayların eşit oy almaları halinde, hangi adayın üst sırada yer alacağına Merkez Karar ve Yönetim Kurulu karar verir.
Ön seçimde oy kullanabilecek partili üye listeleri, ön seçimlerden en az otuz gün önce ilgili İlçe Seçim Kurullarına kayıt defteriyle birlikte verilir. 
İlçe Seçim Kurulu listeyi ön seçimden yirmi beş gün önce parti teşkilatları ve ilgili Seçim Kurulu binalarına asarak ilan eder. 
Parti üyeleri, parti seçmen listesine, asıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde yazıyla itiraz edebilirler. İtirazlar, İlçe Seçim Kurulu tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır. İtirazın yerinde görülmesi halinde parti seçmen listesi düzeltilir.
Teşkilat Yoklaması
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Teşkilat Yoklaması ile ilgili karar aldığı seçim çevresinde, İl Yönetim Kurulu başkan ve asıl üyeleri, il disiplin kurulu başkan ve asıl üyeleri, ilçe ve il kongre asıl delegeleri ile kongre asıl delegeleri, partili belediye başkanları ve belediye ve il genel meclis üyeleri, üyeliği devam eden parti il ve ilçe kurucu üyeleri, eski ve seçilmiş il ve ilçe başkanları ile milletvekillerinin tamamının oy kullanarak parti adaylarını ve liste sıralamalarının belirlendiği yöntemdir.
Teşkilât yoklamasında oy kullanacak teşkilât yetkililerini gösterir listeler, teşkilât yoklamasının yapılacağı tarihten en az 30 gün önce ilçe seçim kurullarına yazı ile bildirilir. Kesinleşen listeler yoklama tarihinden en az 25 gün önce parti ve ilçe seçim kurulu binaları önüne asılmak suretiyle ilan edilir.
Parti üyeleri, parti seçmen listesine, asıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde yazıyla itiraz edebilirler. İtirazlar ilçe seçim kurulu tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır. İtirazın yerinde görülmesi halinde parti seçmen listesi düzeltilir. 
Adayların eşit oy almaları halinde, hangi adayın üst sırada yer alacağına Merkez Karar ve Yönetim Kurulu karar verir
Merkez Adayı
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının % 5'ini aşmamak üzere, ilini, seçim çevresini, aday listesindeki sırasını, ön seçim veya aday yoklaması tarihinden en az on gün önce Yüksek Seçim Kuruluna bildirmek koşuluyla merkez adayı gösterebilirler.
Merkez Yoklaması
Merkez Yoklaması, aday adaylıkları ön inceleme sonunda kabul edilenlerin seçim çevrelerine göre aday ve liste sıralamalarının, öncesinde gerek görüldüğü takdirde teşkilat yoklaması, üye tabanlı temayül yoklaması veya kamuoyu araştırmaları ve benzeri Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca belirlenecek yöntemlerin birlikte, müstakil ya da kısmen uygulanması sureti ile tespit edilmesi yöntemidir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu uygulanacak her bir yöntemin sonuç hesaplamasına yardımcı olarak sonuç ağırlık oranını ayrı ayrı belirler ve uygular. Bu kapsamda bir merkez yoklaması seçim usul ve esaslarını içerir yönetmelik Genel Başkanın teklifi ile Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun salt çoğunluğunun onaylaması ile ilan edilir. 
Genel seçimler için kabul edilen seçim çevresi, yargı denetim ve gözetiminde yapılan seçimler için de esas alınır. 
Genel Başkan tarafından kontenjan adayı gösterilecekler ön seçim ve Teşkilat Yoklaması seçimlerine katılamazlar.
Mahalli İdareler Seçimi aday tespitinde de, genel seçim aday tespiti için öngörülen usullerden biri uygulanır. Aday belirleme sistemlerinden hangisinin Mahalli İdareler Seçimi aday tespitinde uygulanacağına Merkez Karar ve Yönetim Kurulu karar verir. 
Adaylık başvuruları, seçim takvimine göre Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından belirlenecek tarihler arasında büyükşehir ve il belediye başkan adaylığı için Parti Genel Başkanlığına, ilçe ve belde belediye başkan adaylığı için ilgili İl Başkanlığına, belediye ve il genel meclisi adaylığı için ilgili İlçe Başkanlığına şahsen yazılı olarak yapılır.
Büyükşehir ve il belediye başkan adaylığı, ilçe ve belde belediye başkan adaylığı ile belediye ve il genel meclisi adaylığı belirleme usulü; yapılacak ön inceleme sonunda aday adaylığı uygun görülenler arasından adayların sıralaması için ön seçim, teşkilat yoklaması (aday yoklaması) merkez yoklaması veya merkez adaylığı yöntemi ile belirlenir.  Büyükşehir ve il belediye başkan adaylarının ön incelemeleri Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından yapılır. 
İlçe ve belde belediye başkan aday adaylarıyla ilgili ön inceleme işlemi İl Başkanlığınca yapılır ve Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun onayı ile kesinleşir.
Belediye ve il genel meclisi aday adaylığı için ön inceleme ilçe Yönetim Kurulu tarafından yapılır ve İl Yönetim Kurulunun onayı ile kesinleşir. 
Onay yetkisini kullanan kurullar alt yönetimlerden gelen teklifleri değiştirerek kabul etme yetkisine sahiptir.
Mahalli İdareler Seçimi adaylarının belirlemelerinde uygulanacak usul genel seçimlerde uygulanan usul ile aynıdır. 
Görev yaptıkları yerden aday adayı olan alt yönetim teşkilat başkan ve yönetim kurulu üyelerinin, seçim takviminde belirtilen süre içinde görevlerinden istifa etmeleri zorunludur.
Seçimlerde adaylık tespitinde uygulanacak hükümler tüzük hükümleri saklı kalmak kaydıyla yönetmeliklerle tespit edilir. 
Bu maddede belirtilen süreler Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararıyla Yüksek Seçim Kurulunun seçim takvimine uygun olarak kısaltılabilir. 
Partinin Cumhurbaşkanı adayı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üye sayısının onda birinin teklifi ve çoğunluğun kararı ile belirlenir. 
YURT DIŞI TEMSİLCİLİKLER
Madde 66 Partinin amaç ve ilkeleri doğrultusunda faaliyette bulunmak üzere, Genel Başkanın teklifi ve Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun kararı ile bu tüzüğün ekinde bulunan listede yazılı yerlerde ve gerekli görülen diğer yerlerde Yurt Dışı Temsilcilikler kurulabilir. Yurt Dışı Temsilcilikler, kuruldukları ülkelerin mevzuatı dikkate alınarak oluşturulur ve faaliyetlerini sürdürür.
Yurt Dışı Temsilciliklerinin kuruluşu, görev ve faaliyetlerinin usul ve esasları yönetmelikle belirlenir. 
HİZMET BİRİMLERİ 
Madde 67 Parti Genel Merkezinde; ihtiyaç duyulan konularda Genel Başkanın teklifi ve Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun onayı ile Hizmet Birimleri oluşturulabilir. Oluşturulacak olan bürolar ve birimler Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun onayıyla, ilgili Başkanlık Divanı üyesine bağlı olarak çalışır.
Bu büro ve birimler için gerekli kadrolar, Genel Başkanın teklifi ve Başkanlık Divanının kararı ile belirlenir. 
Benzeri büro ve birimler, duyulan ihtiyaca göre İl ve İlçe Yönetim Kurulu kararıyla alt kademelerde de oluşturulabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

 DİSİPLİN HÜKÜMLERİ

GENEL ESASLAR
Madde 68 Yürürlülükte bulunan kanunlara, Vatan ve Hürriyet Parti Tüzüğüne, çıkarılan yönetmeliklere ve partinin yetkili kurullarınca alınmış kararlara aykırı davranan kişiler hakkında disiplin soruşturması yapılır. İl Disiplin ve Genel Merkeze bağlı Merkez Disiplin Kurullarınca; uyarma, kınama, partiden veya gruptan geçici veya kesin olarak çıkarma cezaları verilebilir.
Disiplin kuruluna sevk işlemlerinde, isnat edilen fiil açıkça ve ayrıntılı olarak, fiil için istenen disiplin cezasının ve gerekçelerinin açıkça belirtilmesi zorunludur.
İşlenen fillerin adli konu olması ve yargı alanına girmesi, Disiplin Kurullarının da aynı konu üzerine disiplin soruşturması yapmasına engel teşkil etmez. Yapılan disiplin soruşturmalarında  fiilin niteliğine göre ve daha önceden cezası olmayan ve etkin pişman olduğu gözlenen üyeler hakkında bir alt ceza verilebilir.
Disipline konu olayın meydana gelmesinden itibaren iki yıl, öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde sevk kararı alınmamış disiplin fiilleriyle ilgili soruşturma yapılamaz.
Disiplin kurullarınca parti üyeleri hakkında verilen kararlar gerekçeleriyle birlikte en geç otuz gün içinde ilgiliye tebliğ olunur.
Hakkında geçici çıkarma cezası verilen parti üyesi, faaliyetine katılamayacağı parti organlarına hiçbir teklif yapamaz. Ancak bu hüküm o üyenin parti tüzüğüne, programına, partinin diğer mevzuatına ve organlarının bağlayıcı kararlarına uyması zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Geçici çıkarma cezası verilen parti üyelerine, parti içinde hiçbir görev verilemez.
Disiplin Kurullarının üyeleri büyük kongre veya kongreler tarafından gizli oyla seçilir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu Disiplin Kurulu üyelerinin seçimi, en az iki yıl için olmak üzere üye tam sayısının salt çoğunluğu ile yapılır. Her Disiplin Kurulunun görev süresi, yeni disiplin kurulunun seçilmesiyle son bulur.
Disiplin Kurulları, üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğuyla toplanır ve hazır bulunanların salt çoğunluğuyla karar verir. Partiden kesin çıkarma cezaları için üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı gereklidir.
Disiplin Kurulu üyeleri; eşleri, birinci ve ikinci derece kan ve sıhri hısımları ile aynı kurulda görev alamazlar ve bunlarla ilgili toplantılarda oy kullanamazlar.
Kurul üyeliklerinde boşalma olması halinde, sıradaki yedek üye, kurul başkanı tarafından göreve davet edilerek kurul üyeliği tamamlanır.
Disiplin Kuruluna sevk edilen partili üye, talebi doğrultusunda yazılı veya sözlü savunma hakkına sahiptir. 
Savunma için süre, savunmaya çağrı belgesinin ilgiliye tebliği tarihinden başlamak üzere on beş gündür. Ancak, seçimlerde veya herkesin gözü önünde açıkça veya yayın yoluyla işlenen disiplin suçlarında bu süre yedi gündür.
Savunma süresini geçirenler, haklarındaki iddiaları reddetmiş sayılırlar. Bu durumda, Disiplin Kurulu soruşturma dosyasındaki mevcut delil durumu ve kanaatine göre karar verir.
Savunmaya çağırma, Disiplin Kurulu Başkanlığınca yazı ile yapılır. Bu yazıda uygulanması istenen disiplin cezası ile bu cezanın istenmesine sebep olan fiil ve eylemler ile bu fiil ve eylemlerin parti tüzüğünün hangi maddesini ihlal ettiği açıkça gösterilir.
Siyasi Partiler Kanunu’nun 102. maddesinin 2. bendi uyarınca, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın partiden kesin olarak çıkarılmasını istediği üye, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca gecikmeksizin Merkez Disiplin Kuruluna gönderilir. Merkez Disiplin Kurulu, derhal toplanarak konuyu öncelikle görüşür ve yedi gün içinde karara bağlar, ilgili üye, kurulun konuyu ele aldığı ilk toplantıda, talebi doğrultusunda yazılı veya sözlü olarak savunma yapabilir.
Disiplin Kurulları tarafından verilen cezaları affetmeye büyük kongre yetkilidir. 
Her kademedeki Disiplin Kurulu üyeleri, kongre ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Parti Grubu üyelikleri hariç olmak üzere partide başka bir organ veya kurulda görev alamazlar, Partiye bir hizmet bağı ile bağlı olamazlar ve partiden herhangi bir surette gelir sağlayamazlar.
Disiplin Kurulu Başkan ve üyeleri, kendi haklarında yürütülen soruşturmalara katılamazlar.
Disiplin Kurulları, re’sen soruşturma başlatamaz ve karar alamaz. 
Özürsüz olarak üst üste üç olağan toplantıya gelmeyen her kademe disiplin kurulu üyesi, istifa etmiş sayılır. İstifa eden veya istifa etmiş sayılan üyenin yeri kademe Disiplin Kurulu Başkanının davetiyle sırasıyla yedek üyelerden tamamlanır. 
İl Disiplin Kuruluna sevk yetkisi, İl Yönetim Kuruluna, Merkez Disiplin Kuruluna sevk yetkisi, Genel Başkana ve Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna, TBMM Parti Grup Disiplin Kurulu ile Müşterek Disiplin Kurulu’na sevk yetkisi, Genel Başkana, TBMM Parti Grup Yönetim Kuruluna ve Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna aittir.
İL DİSİPLİN KURULU
Madde 69  İl Disiplin Kurulu, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu alanına girmeyen ve TBMM Parti Grup Disiplin Kurulunca bakılacak konuların dışında kalan fiilleri incelemek, soruşturmak ve karara bağlamak üzere, her ilde İl Kongresi tarafından İl Yönetim Kurulunun seçimine ilişkin usul ve esaslara göre seçilen 7 asıl ve beş yedek üyeden oluşur.
İl Disiplin Kurulu Başkanını kendi arasında yapacağı seçimle belirler. İl Disiplin Kurulu, uyarma, kınama ile parti üyeliğinden geçici ve kesin çıkarma cezalarını verebilir.
İl Disiplin Kurulu, üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Parti üyeliğinden kesin çıkarma cezası, kurul kararlarını üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alır.
İl Disiplin Kurulu kararlarına karşı, muhataplar veya İl Yönetimi tebliğden itibaren on beş gün içinde Merkez Disiplin Kuruluna itiraz edebilir. 
Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin kurulu kararı kesinleşir.  
MERKEZ DİSİPLİN KURULU
Madde 70 Merkez Disiplin Kurulu,  büyük kongre tarafından seçilen dokuz asıl ve beş yedek üyeden oluşur. Merkez Disiplin Kurulu Partinin en üst disiplin kuruludur. Üyeler seçildikten sonra kendi aralarından Başkanını, Başkan Yardımcısını ve Sekreterini seçerek Başkanlık Divanını oluşturur.
Merkez Disiplin Kurulu; Genel Başkan’ın, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu Üyeleri’nin, kendi başkan ve üyelerinin, merkezdeki yan kuruluş başkan ve üyelerinin, bölgelerdeki koordinasyon kurulu üyelerinin, İl Başkanları’nın, İl Yönetim ve Disiplin Kurulu Üyeleri’nin, Büyükşehir ve İl Belediye Başkanları’nın, İl Genel ve Belediye Meclis Üyeleri’nin, Partinin Kurucu Üyeleri’nin işlemiş oldukları disiplin suçlarını inceleyip Siyasi Partiler Kanunu’nun 57. Maddesi hükmü saklı kalmak kaydıyla kesin karara bağlar.
Kurul uyarma, kınama, partiden veya gruptan geçici veya kesin olarak çıkarma cezalarını vermekle yetkilidir. 
Merkez Disiplin Kurulu, İl Disiplin Kurullarınca verilen ve itiraz yoluyla gelen disiplin kararlarını inceler, onaylar veya bozar. Merkez Disiplin Kurulu’nun itirazı üzerine vereceği karar Siyasi Partiler Kanunu’nun 57. Maddesi hükmü saklı olmak üzere kesindir.
Merkez Disiplin Kurulu, üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Parti üyeliğinden kesin çıkarma cezası kurul üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.
TBMM PARTİ GRUP DİSİPLİN KURULU
Madde 71 TBMM Grup Disiplin Kurulu, grubu oluşturan milletvekilleri arasından, her yasama yılında partinin TBMM’deki üye sayısı dikkate alınarak Grup İç Yönetmeliği’nde belirtilen şekil ve sayıda üyeden oluşur. Bu kurul kendi üyeleri arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı bir de sekreter seçerek Başkanlık Divanını oluşturur.  Grup Disiplin Kurulu üye tam sayısının en az üçte ikisi çoğunluğu ile toplanır, toplananların salt çoğunluğu ile karar verir.
Partili milletvekillerinin partiden geçici veya kesin ihracını gerekli kılan eylemlerin dışında kalan, diğer disiplin kurullarının görev ve yetki alanına giren disiplin cezalarını partili milletvekillerine tatbike ve kesin karara bağlamaya Grup Disiplin Kurulu yetkilidir.
Grup Disiplin Kurulu’nun çalışma usulleri, kovuşturulması gerekli fiiller, disiplin cezaları ve itiraz şekilleri “Disiplin İşleri Yönetmeliği’nde” belirlenir.
MÜŞTEREK DİSİPLİN KURULU
Madde 72 Müşterek Disiplin Kurulu; Merkez Disiplin Kurulu ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Disiplin Kurulunun bir araya gelmesiyle oluşur. Merkez Disiplin Kurulu Başkanı, başkan yardımcısı ve sekreteri, Müşterek Disiplin Kurulunun da Başkanlık Divanını oluşturur. 
Partili milletvekilleri hakkındaki partiden geçici veya kesin olarak çıkarma cezasını gerektiren fiil ve eylemlerle ilgili soruşturmaları kesin olarak karara bağlar.
Partili milletvekillerine ilişkin olarak Grup Disiplin Kurulunun veya Merkez Disiplin Kurulunun vermiş olduğu karara ilgilinin itirazı hâlinde, son ve kesin kararı Müşterek Disiplin Kurulu verir.
 DİSİPLİN CEZALARI VE CEZALARI GEREKLİ KILAN HALLER
Madde 73
Uyarma Cezası
Uyarma cezası yazılı olarak Disiplin Kurulunca verilen ceza olup aşağıdaki hallerde bu ceza verilebilir.
a- Parti yetkili organlarınca verilecek görevleri haklı ve geçerli bir mazereti olmaksızın yerine getirmemek,
b- Parti yöneticileri ve üyeleri hakkında sosyal medya ve yazılı sözlü basın araçları ve benzeri ortamlarda doğruluğu teyit edilmemiş beyanda bulunmak,
c- Parti içi birlik ve beraberliği zedeleyici tutum ve davranışlara yönelmek.
d- Parti içi yazışmalarda kademe sıralamasına uymamak
Kınama Cezası
Kınama cezası yazılı olarak Disiplin Kurulunca verilen ceza olup aşağıdaki hallerde bu ceza verilebilir.
a- Kanunlara, ahlakî değerlere, mahalli örf ve adetlere geleneklere uygun düşmeyen davranışlarda bulunmak. Parti faaliyetlerinden şahsi menfaat elde etmeye çalışmak,
b- Partinin taşınır ve taşınmaz mallarına bilerek zarar vermek,

  • Partide tutulması gereken defter ve kayıtları usulüne uygun olarak tutmamak,

  • Partinin tüzük ve yönetmeliklerde izin vermediği yetkileri kullanmak, yetki gaspında bulunmak,

  • Partinin yetkili kurullarının görevlerini hakkıyla yerine getirmesine engel olmak ve zorluk çıkarmak,

  • Sosyal medya hesabı üzerinden parti aleyhine beyan ve paylaşımlarda bulunmak,

  • Partinin yetkili organlarınca verilen başta sandık kurulu görevlerini mazeretsiz kabul etmemek veya zamanında yerine getirmeyerek ihmal etmek,

Geçici çıkarma cezası
Belirli bir süre bir aydan az bir yıldan fazla olmamak üzere, üyenin parti ile ilişkisinin kesilmesidir. Bu süre sonunda başkaca bir karara gerek kalmaksızın kendiliğinden ortadan kalkar. Hakkında geçici çıkarma cezası verilen parti üyesi, faaliyetine katılmayacağı parti organlarına hiçbir teklif yapamaz, kendisine hiçbir görev verilmez. Ancak bu cezayı almış olmak, üyenin parti tüzüğüne, programına, partinin diğer mevzuatına ve organlarının bağlayıcı kararlarına uyması mecburiyetini ortadan kaldırmaz. Hakkında TBMM Parti Grubu’ndan geçici çıkarma cezası verilen üye bu süre içerisinde gruptaki çalışmalara katılamaz.
 a- Kanuni sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla partideki görevi gereği kendisine teslim edilen eşya ve malzemeyi kaybetmek, görevden ayrılma ve ayırma hâlinde teslim etmemek veya teslim etmekten kaçınmak,
b- Parti üyelerine fiili saldırıda bulunmak, yaralamak veya eşyalarına zarar vermek,

  • Partinin almış olduğu gizlilik kararı bulunan kararları kamuoyuyla paylaşmak,

  • Seçimlerde parti aleyhine çalışmalarda bulunmak,

e- Kadına şiddet, cinsel taciz ve istismar, terör ve yüz kızartıcı suçlardan  hakkında adli mercilerde dava açılmış olmak,
f- Parti üyelik başvurularını işlemsiz bırakmak ve kınama aldığı fiili tekrarlamak.
g- Parti nüfuzunu kötü amaçlar için veya şahsi çıkar temini yolunda kullanmak.
 
Kesin çıkarma
Kesin çıkarma cezası yazılı olarak Disiplin Kurulunca verilen ceza olup aşağıdaki hallerde bu cezaya başvurulur:
a- İnsan hakları, demokrasi ve hukuk devleti gibi en temel ilkeleri hiçe sayıcı davranış ve eylemlerin içerisinde bulunmak,
b-Siyasi Partiler Kanunu’na göre parti üyeliğine engel bir fiilden dolayı kesin mahkûmiyetine rağmen partiden istifa etmemekte direnmek,
c-Siyasi Partiler Kanunu’nca yasaklanmış konuları ihmal etmek suretiyle parti hakkında kanuni takibata yol açacak davranışlarda bulunmak,
d-Partiden şahsi menfaat sağlamak, partinin gelir sağlayıcı kaynaklarını özel işlerinde kullanmak,
e-Parti evrak, liste ve kayıtları üzerinde sahtecilik veya hileli işlem yapmak yada saklanması gerekli belgeleri ortadan kaldırmak,
f-Seçimlere hile karıştırmak ve oy pusulalarında usulsüzlük yapmak, seçim işlerinden kaçınmak, seçimler sırasında herhangi bir adayın çalışmasını engelleyici söz ve davranışlarda bulunmak, 
g-Geçici çıkarma cezasıyla cezalandırılmış olmasına karşın, aynı cezayı gerektiren yeni bir fiil işlemiş olmak,
h- Kadına şiddet, cinsel taciz ve istismar, terör suçlarından affa veya zaman aşımına uğramış olsa dahi mahkumiyet hükmü almış olmak,
i-Seçim dönemlerinde başka partiden aday olmak veya yetkili kurulların onayını almadan bağımsız aday olmak,
j-Siyasi Partiler Kanunu ve tüzük hükümlerinden belirtilen partinin organ, delege ve adaylarının seçim esas ve usullerini seçim sonuçlarını etkileyecek şekilde kasten ihlal etmek.
k-Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Merkez Disiplin ve Merkez Danışma Kurulu üyeleri ile partinin milletvekilleri ve belediye başkanları aleyhinde sosyal medyadan, yazılı veya sözlü basın yolu ile asılsız iddialarda bulunmak.
Üyenin kayıtlı bulunduğu İlçe Başkanlığı tarafından parti kayıtlarından isminin silinmesi suretiyle partiden kesin çıkarma kararı yerine getirilir.
Hakkında Partiden veya Gruptan geçici veya kesin çıkarma cezası verilen parti üyesi, bu cezaya karşı Disiplin Kuruluna sevk eden organ veya merci veya Disiplin Kurulunun görev ve yetkisizliği veya alınan kararların Kanuna, Parti Tüzüğüne ve İç Yönetmeliklere şekil ve usul bakımından aykırı bulunduğu iddiasıyla parti itiraz yollarını kullandıktan sonra nihai karar niteliğindeki son karara karşı otuz gün içinde nihai kararı veren mercinin bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesine itiraz edebilir. Siyasi Partiler Kanunu’nun 57. maddesine göre verilen bu karar kesindir.  
 
 
DİSİPLİN KURULUNA TEDBİRLİ OLARAK SEVK 
Madde 74
Partiden geçici çıkarmayı veya kesin çıkarmayı gerektiren hallerde, disiplin cezası verilmesi için sevk kararı almaya yetkili kurul, tedbir niteliğinde olmak üzere, disiplin kuruluna sevk edilen üyeyi parti içindeki görevlerinden derhal uzaklaştırabilirler.
İlgili, bu tedbir kararının kaldırılmasını sevk edildiği disiplin kurulundan isteyebilir. Bu istek, disiplin kurulu tarafından yedi gün içinde karara bağlanır.
Disiplin Kurulunca incelenen tedbir kararı üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile onaylanır ya da reddedilir.
Disiplin soruşturmasını yapmaya yetkili kurul, onaylamadığı tedbir kararını resen yeniden inceleyemez.
Tedbir talebi onaylanmayan üye hakkındaki disiplin soruşturması devam eder ancak üye partideki hak, görev ve yetkilerini kullanmaya devam eder.
Disiplin Kurulunca tedbir talebi onaylanan kişi partideki görevinden derhâl uzaklaştırılır. Ancak seçme ve seçilme hakkı devam eder.
Tedbir talebine karşı partili üye, üç gün içinde soruşturmayı yürüten Disiplin Kuruluna yeniden inceleme talebinde bulunabilir.
Parti üyesinin yeniden inceleme talebi, Disiplin Kurulunca en geç üç gün içinde olumlu ya da olumsuz olarak sonuçlandırılır. 
Yeniden inceleme talebi üzerine Disiplin Kurulunun vereceği karar tedbirin soruşturmanın sonuna kadar uygulanması açısından kesindir. 
Disiplin soruşturması sonunda verilecek karar ile geçici veya kesin çıkarma cezası kesinleşir.
Disiplin Kurulunca ceza verilmemesi veya uyarma ve kınama cezası vermesi hâlinde tedbir kararı, yeni bir karara gerek kalmadan kalkar ve hakkında tedbir kararı alınan partilinin bütün hakları geri verilir.
Partiden kesin çıkarma kararı, üyenin kayıtlı bulunduğu İlçe Başkanlığı tarafından parti kayıtlarından isminin silinmesi suretiyle yerine getirilir. Karar, gereği için ayrıca derhal Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir.

ALTINCI BÖLÜM

 DEFTERLER ve MALİ HÜKÜMLER

TUTULACAK DEFTER VE KAYITLAR
Madde 75
Yan kuruluşlar hariç her kademedeki parti teşkilatları üye kayıt defteri, üye başvuru defteri, karar defteri, gelen ve giden evrak kayıt defteri, gelir ve gider defteri ile demirbaş eşya defteri tutmak zorundadırlar. 
a-Üye kayıt defteri, mahalle ve köy esasına göre tutulur.
b- Evrak kayıt defteri, tarih ve numara sırasıyla gelen ve giden evrak kayıt defterine kaydedilir ve gelen evrakın asılları ile gönderilen evrakın örnekleri bu tarih ve numaralar altında dosyalarda saklanır.
c-Gelir ve Gider defteri, Parti adına elde edilen gelirlerin alındığı ve yapılan giderlerin ne gibi işlere ve yerlere harcandığı, ilgili defterlere sıra ile ve belgeleri de belirtilerek kaydedilir.
d- Karar Defteri, İlgili organın kararlarının tarih ve numara sırası ile kaydedildiği defterdir. Kararlar katılanlarca imzalanır.
e- Demirbaş Eşya Kayıt Defteri, parti teşkilatının sahip olduğu demirbaşların kaydedildiği defterdir.
Bütün defterlerin sayfaları ve kaç sayfadan ibaret oldukları teşkilatın bulunduğu ilgili İlçe Seçim Kurulu Başkanı tarafından mühürlenir ve tasdik edilir.
Partiye giriş işlemlerini gösteren üyelik beyannamelerinin birer örneği ilçe kademesinde, alfabetik sıra esasına göre tasnif edilmiş olarak ayrı bir dosyada saklanır. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca kullanılmasına karar verilen diğer defterler.

YEDİNCİ BÖLÜM

MALİ HÜKÜMLER

GELİRLER VE KAYNAKLAR
Madde 76 Parti teşkilatı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun Siyasi Partiler Kanununa göre alt ve üst sınırlarını belirleyeceği aşağıda belirtilen gelirleri kabul edebilirler;
a-Parti üyelerinden alınacak giriş ile üyelik aidatı, partiye kayıt sırasında partilinin kendisinin belirleyeceği şekilde en az 5.- (beş) TL en çok 20.000.- (yirmi bin) TL giriş aidatı alınır. Parti üyelerinden yıllık en az 60.- (altmış) TL en çok 600.- (altı yüz) TL üyelik aidatı alınır.  Her üye, aylık veya yıllık olarak üyelik aidatı ödemeyi partiye girişinde kabul etmek ve ödemek zorundadır.
b-Partili milletvekillerinden alınacak milletvekilliği aidatı, partiye mensup milletvekillerinin, ne miktar aidat ödeyeceği ve bu suretle toplanan paraların grup faaliyetlerine ve parti merkezine hangi miktarlarda ayrılacağı, Türkiye Büyük Millet Meclisi parti grubu kararıyla belirlenir. Ancak, bu miktarın yıllık tutarı milletvekili ödeneğinin net bir aylık tutarını geçemez
c-Milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği ve il genel meclis üyeliği aday adaylarından alınacak adaylık başvuru ücreti,
d-Parti yayınlarının satış bedelleri,
e-Üye kimlik kartlarının ve parti defter, makbuz ve kâğıtlarının verilmesi karşılığında alınacak paralar,
f-Parti bayrağı, flaması, rozeti ve benzeri rumuzların satışından sağlanacak gelirler,
g-Partice tertiplenen etkinliklerden (konser vb.) sağlanacak gelirler,
h- Parti mal varlığından elde edilecek gelirler,
i-Siyasi Partiler Yasasında belirlenen miktarı aşmayacak bağışlar,
j-Siyasi Partiler Kanununun 110. maddesi uyarınca partiye intikal edecek taşınır ve taşınmaz mallar ile doğmuş ve doğacak her türlü hak ve alacaklar,
k- Hazine yardımları
Parti mal varlığından elde edilecek gelirler dışındaki gelirlerden hiçbir surette vergi resim ve harç ödenmez.
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu her yılın başında yıllık üyelik aidatını kanuni sınırlar içerisinde kalmak kaydıyla değiştirebilir.
Parti tüzüğüne uygun olmak şartıyla parti üyesi kayıtlı olduğu İlçe Teşkilatına yazılı olarak müracaat ederek aidat miktarının arttırılmasını talep edebilir.
Grubu olmayan milletvekillerinin ödeyeceği aidat, yukarıdaki fıkrada belirtilen miktarın yarısını geçmemek kaydıyla Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca tespit edilir.
Milletvekili aday adaylarından alınacak başvuru parası, milletvekili ödeneğinin net bir aylık tutarını aşmamak kaydıyla Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
GELİRLERİN SAĞLANMASINDA USUL
Madde 77 Partinin gelirleri, parti tüzel kişiliği adına gelir kaydedilir.Partinin Genel Merkez ve Teşkilat kademelerinin gelirleri Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca bastırılan makbuzlar karşılığında alınır.
Bastırılan ve parti teşkilat kademelerine gönderilen gelir makbuzlarının seri ve sıra numaralarına ait kayıt Genel Merkez’de tutulur. Parti teşkilat kademeleri aldıkları ve kullandıkları makbuzlar dolayısıyla Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’na karşı mali sorumluluk taşırlar.Yapılacak anlaşmalar doğrultusunda, Finans kurumları, bankalar, GSM şirketleri, aracı kurumlar, diğer ödeme vasıtaları ve her türlü diğer teknolojik ödeme şekilleri ile bağış ve aidat kabul edilebilir.
        Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, amaç ve çalışmalar için gerekli olan taşınmazları satın almaya, maliki olduğu taşınır ve taşınmaz mal varlığını satmaya, kiralamaya, her çeşit takyit yaptırmaya mezun ve yetkilidir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu bu yetkisini Genel Başkana devredebilir. 
        Sağlanan gelirin türü ve miktarıyla, gelirin sağlandığı kimsenin adı soyadı ve adresi, makbuzu düzenleyenin sıfatı, adı, soyadı ve imzası makbuzun dip koçanlarında yer alır.Makbuzların dip koçanlarının saklanma süresi Anayasa Mahkemesi’nin ilk inceleme kararının partiye tebliğinden itibaren beş yıldır.
 BAĞIŞLAR
Madde 78 Siyasi Partiler Kanununda belirtilen sınırlamalara uymak koşulu ile bağış alabilir.
Siyasi Partiler Kanununun 66. maddesi ve Ek 6. maddesine aykırı hiçbir ayni ve nakdi yardım ve bağışı kabul etmez. 
Parti, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan, Türk uyruğunda olmayan gerçek ve tüzel kişilerden herhangi bir suretle ayni veya nakdi yardım ve bağış kabul etmez.
DEVLETÇE YAPILACAK YARDIMLAR
Madde 79 Devletçe yapılacak yardımları; Milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların %3’ünden fazlasını alan siyasi partilere yapılan devlet tarafından hazine yardımının en az yüzde yirmi beşinin, üye sayıları esas alınarak il ve ilçe teşkilatlarına paylaştırılmasını Merkez Karar ve Yönetim Kurulu planlar, Genel Muhasip gereğini yapar.

GİDERLER VE MALİ SORUMLULUK

Madde 80 Partinin bütün giderleri parti tüzel kişiliği adına yapılır. Giderler, sözleşmeler ve girişecekleri yükümlülükler; Genel Merkez’de parti tüzel kişiliği adına, illerde İl Yönetim Kurulu adına ve ilçelerde İlçe Yönetim Kurulu adına yetkili kılınan kişi veya kurulca yapılır.
Bütün harcamaların yetkili organ ya da merciin kararına dayanması şarttır. Ancak Siyasi Partiler Kanunu’nun 70. Maddesi’nde belirtilen limite kadarki harcamalardan bütçede öngörülmüş olanlarla genel tarifeye bağlı giderler için ayrıca karar alınmasına makbuz veya fatura ile belgelendirilmesine gerek yoktur.
Parti,üyelerine ve diğer gerçek ve tüzel kişilere hiçbir şekilde borç veremez.
Giderlere ait belgeler saklama süresi, özel kanunlarda gösterilen daha uzun süreler saklı kalmak kaydı ile, kesin hesabın Anayasa Mahkemesi’nin ilk inceleme kararının partiye bildirilme tarihinden itibaren beş yıldır.
İlçe Teşkilatı bağlı bulunduğu üst kademeye, gelir ve giderleri hakkında azami dört ay, İl Teşkilatı ise azami altı ay içinde hesap vermekle yükümlüdür.
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca önceden yazılı yetki verilmediği veya sonradan bir kararla onaylamayan parti teşkilat kademelerinin yaptıkları işlemden, sözleşme ve giriştikleri yükümlülüklerden dolayı parti tüzel kişiliği sorumlu tutulamaz. Bu halde sorumluluk sözleşmeyi yapan veya yükümlülük altına giren kişi ya da kişilere ait olur.

BÜTÇE VE KESİN HESAP

Madde 81 Bütçe ve kesin hesapların düzenlenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur.
İlçe Teşkilatları ilgili takvim yılından önceki eylül ayı sonuna kadar ayrı ayrı gelir ve gider tahminlerini gösteren yıllık bütçelerini hazırlayarak İl Teşkilatları’na gönderirler. İl Teşkilatları bağlı ilçeleri de kapsamak üzere ayrı ayrı gelir ve gider tahminlerini gösteren yıllık bütçelerini hazırlayarak ilgili takvim yılından önceki ekim ayı sonuna kadar Genel Merkez’e gönderirler.
Bu bütçeler ile aynı sürede hazırlanacak Genel Merkez bütçesi en geç ilgili takvim yılından önceki aralık ayı sonuna kadar Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca incelenerek karara bağlanır.
İlçe teşkilatları her bütçe yılını izleyen mart ayı sonuna kadar bir evvelki yıla ait uygulama sonuçlarını gösteren kesin hesaplarını hazırlayarak İl Teşkilatı’na gönderirler. İl Teşkilatları bağlı ilçeleri de kapsayan kesin hesapları her bütçe yılını takip eden nisan ayı sonuna kadar Genel Merkez’e gönderirler. Bu kesin hesaplar ile aynı süre içinde hazırlanan Genel Merkez kesin hesapları mayıs ayı sonuna kadar Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca incelenerek karara bağlanır. Karara bağlanan kesin hesap sonuçları haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesi’ne ve bilgi için Cumhuriyet Başsavcılığı’na verilir. Yan kuruluşların tüzüğün  ‘Mali Hükümler’ bahsindeki işlem ve yükümlülükleri de bağlı bulundukları parti teşkilatı tarafından yürütülür. Genel Merkez, İl veya İlçe Teşkilatı kendine bağlı yan kuruluşların gelirini, giderini, bütçe ve kesin hesabını kendi adına, kendi hesap ve işlemlerinin içinde tutar ve yürütür.
İl ve İlçe teşkilatlarında parti hesapları işletme hesabına göre, Genel Merkez Parti hesapları ise bilânço esasına göre düzenlenir.
Mali işlerle ilgili diğer hususlar “Bütçe-Kesin Hesap ve Muhasebe İç Yönetmeliği” ile düzenlenir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

SON HÜKÜMLER VE GEÇİCİ MADDELER

PARTİ TÜZEL KİŞİLİĞİNE SON VERME
Madde 82  Partinin tüzel kişiliğine, büyük kongre üye tam sayısının salt çoğunluğunun teklifi ve üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun kararı ile son verilebilir. Bu karar gizli oyla alınır.
Tüzel kişiliğin sonlanması kararı Genel Başkan tarafından derhal Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına, Anayasa Mahkemesi Başkanlığına, İçişleri Bakanlığına ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir.
Bir diğer siyasi partiye veya başka bir parti ile birleşmek için kapanma kararı alınmışsa mal varlığı ilgili parti ile alınacak ortak karar ile devredilebilir
Tüzel kişiliğine son verilen partinin, mallarının tasfiye şekli Siyasi Partiler Kanununun 110. maddesine uygun olarak kongre kararında belirlenir.  
Madde 83 Bu tüzükte yer alan çeşitli konularda yönetmelik çıkarmaya Genel Başkan veya Genel Başkanın teklifi ile Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, genelge ve benzeri talimatlar yayımlamaya Genel Başkan yetkilidir. Genel Başkan bu yetkiyi gerektiğinde Başkanlık Divanı üyelerinden birine devredebilir. Herhangi bir konuda yönetmeliğin çıkarılmamış olması o alanda yapılacak faaliyetleri engellemez.
Madde 84 Kurucular Kurulunun yapacakları toplantılara, partinin varsa Türkiye Büyük Millet Meclisinde bulunan üyeleri de katılım sağlar. 
Partinin Kurucular Kurulunu İçişleri Bakanlığına verilen kuruluş dilekçesinde adı geçen kişilerdir.
Kurucular Kurulu üyeleri, göreve başlama tarihini izleyen bir ay içinde ilgili kanun çerçevesinde mal bildiriminde bulunurlar. Mal bildiriminde bulunma zorunluluğu, kongre sonucu oluşan Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ile Merkez Disiplin Kurulu üyeleri için de geçerlidir. Bildirimin verileceği merci Genel Başkan için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, diğer mal bildirimleri Parti Genel Başkanlığıdır.
Madde 85 Partimizin tüm kurullarında en az yüzde 30 cinsiyet, yüzde beş engelli ve yüzde beş gençlik kotası uygulanacaktır.  Parti kurullarının oluşturulmasında öncelik olarak müracaatlarda kota esaslarına göre düzenleme yapılacaktır.
KURUCULAR KURULUNUN YETKİ VE GÖREVLERİ
Geçici Madde 1 (a)
Kurucular Kurulu ilk olağan kongre yapılıncaya kadar parti tüzüğüne göre parti kongresinin yetkili ve sorumlu olduğu bütün hak ve yetkileri kullanır. Kurucular Kurulu kuruluş aşamasında Genel Başkanın çağrısı ile toplanır, Kurucular Kurulunun en az üçte birinin talebi üzerine olağanüstü toplantı kararı alınır.
Yapılacak ilk toplantıda Başkanlık Divanını gizli oyla seçer.
(b) Kurucular Kurulu partinin tüzel kişilik kazanmasından sonra en geç bir ay içerisinde Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun asıl ve yedek üyeleri ile merkez disiplin kurulunun asıl ve yedek üyelerini seçmek üzere toplanır. Seçimler Genel Başkan için birden çok aday, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu için de birden çok liste yoksa açık oylama usulü ile yapılabilir.   
İl İlçe Teşkilatlarının İlk Oluşumu
Geçici Madde 2
(a) İl Teşkilatları ilk defa oluşturulurken, Teşkilattan sorumlu Genel Başkan Yardımcısının teklifi, Genel Başkanın onayı ile ya da Genel Başkan tarafından resen, illerde oluşturulacak İl Yönetim Kurullarının belirlenmesi amacıyla Kurucu İl Başkanları görevlendirilir. Bu kişilerin henüz üyelikleri bulunmuyorsa üyelikleri yapılır. 
(b) Kurucu İl Başkanı, görev aldığı ilde bulunan kurucu İl Yönetim Kurulu üyeleri, İl Disiplin Kurulu üyeleri, İlçe Başkanları, İlçe Yönetim Kurulları üyelerinin görevlendirilmesini Teşkilattan Sorumlu Genel Başkan yardımcısına teklif eder, Teşkilattan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı kendi görüşü ile Genel Başkana sunar. Genel Başkan Başkanlık Divanının görüşünü alarak uygun görülenleri onaylar.
 
Kuruluşta ilk üye yazım yetkisi ve merkez kadrolarının oluşumu
Geçici Madde 3
(a) Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, İlçe Teşkilatları kurulana kadar, üyelik başvurularını kabul eder ve karara bağlar. Kabul edilen ve karara bağlanan kayıtlar ekleriyle beraber ilgili teşkilatlara gönderilir. İlçe teşkilatları MKYK'nın kabul etmiş olduğu üye kayıtlarını, üye kayıt defterlerine kayıt etmek zorundadır. Tüzüğün 9. maddesinde yazılı olan üyelik haklarıyla ilgili üç aylık süre, ilk olağan kongre sonuçlanıncaya kadar uygulanmaz
(b) Partinin tüzel kişilik kazanmasıyla birlikte Genel Merkez kadrolarında çalıştırılması uygun olan personeller görevlendirilir. Genel Başkanın kendi yetkisinde bulunan atamaları yapar.
Tüzük Yapısı
Geçici Madde 4
Vatan ve Hürriyet Parti Tüzüğü, imzaların bulunduğu bölüm de dahil olmak üzere, tüm sayfalarına sayfa numarası verilmiş 88 esas 4 geçici maddeden ibaret 58 sayfalık parti tüzüğü ile 61 sayfadan ibaret parti programı tüm kurucular tarafından okunarak imzalanır. 
TÜZÜKTE HÜKÜM BULUNMAYAN KONULARDA YAPILACAK UYGULAMA
Madde 86 Tüzükte hüküm bulunmayan hallerde Siyasi Partiler Kanunu ve bu kanuna aykırı hüküm bulunmayan diğer kanun ve mevzuatlar uygulanır.
YÜRÜTME
Madde 87 Merkez Karar ve Yönetim Kurulu  bu tüzük hükümlerini yürütmekle yetkilidir.
 
YÜRÜRLÜLÜK
Madde 88 88 esas, 4 geçici madde ve Ek 1 listeden ibaret olan Vatan ve Hürriyet Partisi Parti Tüzüğünü, tüzüğün son sayfasına atmış olduğumuz imzalar ile onayladığımızı beyan ederiz. 
 
EK 1:

YURT DIŞI TEMSİLCİLİK KURULACAK YABANCI ÜLKELER

AFGANİSTAN / Kabil, Mezar-ı Şerif
      AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ / New York, Washington D.C., Boston, Los Angeles, San Francisco, Miami, Houston, Chicago
      ALMANYA / Berlin, Duesseldorf, Essen, Hamburg, Stuttgart, Köln, Frankfurt, Münih, Hannover
ARJANTİN /Buenos Aires
AVUSTURYA/ Viyana, Salzburg
AVUSTURALYA / Melbourne, Sydney
ARNAVUTLUK / Tiran
AZERBAYCAN / Bakü, Nahçivan
BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ / Abu Dabi
BELÇİKA / Brüksel,
BOSNA-HERSEK/ Saraybosna, Mostar
BREZİLYA / Brasilia
BULGARİSTAN / Filibe, Sofya, Kırcaali
CEZAYİR / Cezayir
ÇEK CUMHURİYETİ / Prag
ÇİN HALK CUMHURİYETİ / Pekin, Şangay
DANİMARKA / Kopenhag
ENDONEZYA / Jakarta FAS/ Rabat
FİNLANDİYA / Helsinki
FRANSA / Paris, Marsilya, Lyon, Strazburg
GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ / Capetown
GÜNEY KORE / Seul
GÜRCİSTAN / Tiflis, Batum
HİNDİSTAN / Yeni Delhi
HIRVATİSTAN / Zagreb
HOLLANDA / Amsterdam, Lahey, Rotterdam
IRAK / Bağdat, Kerkük
İNGİLTERE / Londra, Manchester, Liverpool
İRAN / Tahran, Tebriz, Isfahan
İRLANDA / Dublin
İSPANYA / Barselona, Madrid
İSRAİL / Tel Aviv
İSVEÇ / Göteborg, Stockholm
İSVİÇRE / Cenevre, Zürih, Bern
İTALYA / Roma, Milano
JAPONYA / Tokyo, Osaka
KANADA / Montreal, Toronto
KARADAĞ / Podgorica
KATAR / Doha
KAZAKİSTAN / Astana, Almatı
K.K.T.C. / Lefkoşe, Girne
KIRGIZİSTAN / Bişkek
KOSOVA / Priştine, 
KUVEYT / Kuveyt
LİBYA / Trablusgarp, Bingazi
LÜBNAN / Beyrut
LÜKSEMBURG / Lüksemburg
MACARİSTAN / Budapeşte
MAKEDONYA / Üsküp. Manastır, Ohri
MALEZYA / Kuala Lumpur
MEKSİKA / Meksiko City
MOLDOVA / Kişinev, Komrat
MISIR / Kahire, İskenderiye
NORVEÇ / Oslo
ÖZBEKİSTAN / Taşkent, Semerkant, Buhara
PAKİSTAN / İslamabad, Karaçi
POLONYA / Varşova
PORTEKİZ / Lizbon
RUSYA / Moskova, St. Petersburg, Kazan
ROMANYA / Bükreş, Köstence
SIRBİSTAN / Belgrad, Sancak
SLOVAKYA / Bratislava
SURİYE / Şam
SUUDİ ARABİSTAN / Riyad, Cidde 
TACİKİSTAN / Duşanbe
TUNUS / Tunus
TÜRKMENİSTAN / Aşkabat
UKRAYNA / Kiev, Bahçesaray
ÜRDÜN / Amman
YEMEN / Sana
YUNANİSTAN / Atina, Selanik, Gümülcine, İskeçe, Girit, Rodos
 
KURUCULAR KURULU İSİM LİSTES